W poprzednim poście rozmawialiśmy o tym, jak być naprawdę sobą. Dzisiaj chciałabym porozmawiać o tym, w jaki sposób dążyć do rozwoju osobistego. Jeśli spędziłaś trochę czasu na tej stronie, prawdopodobnie słyszałaś, jak mówię o rozróżnieniu między wzrostem bocznym i pionowym. Stworzyłam te dwa terminy, aby móc odnieść się do tego, co uważałam za dwa główne nurty całego rozwoju osobistego. Wzrost pionowy to wyznaczanie celów, dyscyplina, podejście typu „sięgaj gwiazd”. Wzrost boczny to podejście oparte na ciekawości, uczeniu się, eksploracji gwiazd.
Innym sposobem, w jaki lubię opisywać te dwie formy, jest to, że wzrost boczny to wszystko, co poprawia twoją wiedzę o świecie. Wzrost pionowy zaś poprawia twoją skuteczność w tym świecie. Zrozumienie i skuteczność, osiągnięcia i eksploracja, yin i yang. Żaden rozwój osobisty nie jest całkowicie pionowy ani boczny. Te dwie nadrzędne strategie obejmują zupełnie inne podejścia i często prowadzą do zupełnie innych wyników. Rodzi to interesujące pytanie, na czym należy się skupić?
Na czym należy się skupić?
Skoncentrowanie się na pionowym wzroście zwykle sprawia, że odnosisz większe sukcesy i jesteś potężniejsza, niezależnie od tego, czy są to finanse, umiejętności, czy nawet twoje ciało. Duży wzrost pionowy może dać niesamowitą moc do podążania ścieżkami rozwoju, które wcześniej były niedostępne. Na przykład zarabianie znacznie większych pieniędzy może pozwolić Ci podróżować po świecie, poznawać różne kultury i ciekawych ludzi. Praca nad swoim ciałem fizycznym oraz uzyskanie dobrej kondycji i zdrowia może pozwolić Ci na podjęcie różnych aktywności fizycznych, które byłyby niedostępne dla kogoś bez formy. Rozwój pionowy może również zwiększyć twoje wewnętrzne cechy, takie jak dyscyplina i motywacja do wykorzystywania możliwości, które wcześniej by Cię odstraszyły.
Wzrost boczny ma również bardzo potężne wewnętrzne korzyści. Ciekawe odkrywanie swojego świata i zdobywanie większego poziomu mądrości oraz zrozumienia go jest niezwykle przydatne. Próbowanie nowych zajęć może pozwolić Ci znaleźć ukryte talenty i pasje. Poznawanie nowych ludzi może tworzyć relacje, które możesz cenić przez całe życie. Wzrost boczny ma również interesującą zdolność do zmiany i ulepszenia twojego życia w zupełnie nieoczekiwany sposób. Podczas gdy dążenie do wzrostu pionowego zwykle przynosi dość oczekiwane korzyści, wzrost boczny może całkowicie zmienić Cię od wewnątrz.
Oczywiście te dwa strumienie rozwoju osobistego mają bardzo różne strategie i nagrody. Na czym powinnaś się skupić? Każdy ma swoje plusy i minusy, a odpowiedź musi zależeć od Twojej własnej intuicji, sytuacji, a nawet przyszłych możliwości. Zbyt łatwo jest wpaść w pułapkę ścigania tylko jednego strumienia, a ignorowanie drugiego. Dlatego świadome podejmowanie decyzji o tym, na czym skupisz się przez kilka następnych miesięcy lub lat, ma ogromne znaczenie.
W jaki sposób dążyć do rozwoju osobistego – minione trendy
Koncentracja na wzroście pionowym lub bocznym musi odbywać się cyklicznie. Jak w przypadku wszystkich ludzkich procesów, przełączanie biegów w tę i z powrotem po osiągnięciu postępu w każdym z nich jest najlepszym sposobem działania. Dlatego też, jeśli wcześniej nie podejmowałaś świadomie tej decyzji, najlepszym sposobem określenia, na czym należy się teraz skupić, może być spojrzenie na przeszłe trendy.
Czy w niedawnej przeszłości dążyłaś do dużego wzrostu w pionie? Jeśli spędziłaś ostatnie kilka lat na wyznaczaniu wielu celów, dyscyplinowaniu się, aby je osiągnąć i ciężkiej walce z przeszkodami, być może będziesz musiała zmienić kierunek, aby kontynuować rozwój boczny. Jeśli czujesz się wypalona swoimi obecnymi postępami, są to zwykle wskazówki, że musisz zmienić kierunek, aby dowiedzieć się więcej, odkrywać nowe pasje i wyzwania.
Wzrost pionowy może być niezwykle trudny do wyłączenia. Wyznaczanie celów i osiąganie ich jest bardzo uzależniające. Są szanse, że prawdopodobnie czujesz, że nie jesteś w stanie odłożyć na bok swoich celów i igraszek na łące samodoskonalenia. Masz prawdziwe wyzwania, które są pilne i niezwykle ważne. Niestety ten wąski punkt widzenia jest spowodowany zbyt dużym skupieniem się na wzroście pionowym. Być może będziesz musiała zrobić sobie przerwę od wyznaczania celów, zanim będziesz mogła całkowicie przejść na wzrost boczny, który wymaga zupełnie innego paradygmatu poprawy.
Wzrost pionowy czy wzrost boczny?
Jeśli Twoja przeszłość wskazuje na silne odchylenie w kierunku wzrostu pionowego, jest to pierwszy znak, że musisz dokonać zmiany, ale nie jest to rozstrzygające. Czasami warto kontynuować pracę i pójść nieco dalej w realizacji tych celów przed dokonaniem zmiany. Innym razem możesz nie zrobić wystarczających postępów i musisz pójść trochę dalej, aby zablokować te postępy, zanim przejdziesz dalej. Jeśli to brzmi znajomo, skorzystaj z dwóch następnych wskaźników, aby sprawdzić, czy powinnaś dokonać zmiany.
Czy ostatnio spędziłaś dużo czasu na odkrywaniu, nauce lub eksploracji? Jeśli spędziłaś kilka ostatnich lat próbując nowych rzeczy, dowiadując się więcej o sobie i świecie lub eksperymentując, teraz może być czas, aby skupić się na pionowym rozwoju. Dla większości ludzi byłby to prawdopodobnie okres po opuszczeniu uniwersytetu. Jeśli to brzmi jak Ty, być może nadszedł czas, aby skupić się na jakimś celu, aby poprawić swoją skuteczność w świecie, który już znasz.
Na co kładzie nacisk społeczeństwo?
Wzrost boczny jest łatwiejszy do wyłączenia niż wzrost pionowy, ponieważ nasza kultura ma bardzo silne odchylenie w zakresie wzrostu pionowego. Społeczeństwo kładzie bardzo duży nacisk na osiągnięcia i sukcesy. Wydaje się, że twoja faza rozwoju pionowego powinna trwać od momentu opuszczenia szkoły do przejścia na emeryturę. Szczerze mówiąc uważam, że jest to całkowicie nielogiczny, śmieszny i potencjalnie niebezpieczny sposób na życie. W idealnym przypadku proces ten powinien polegać na ciągłym wahadle między tymi dwoma formami wzrostu.
Innym powodem, dla którego łatwiej jest cofnąć wzrost boczny, jest to, że życie często go wymaga. Szczególnie na wczesnym etapie wzrostu pionowego być może będziesz musiała go realizować, aby po prostu pozostać przy życiu. Po ukończeniu studiów większość ludzi musi znaleźć pracę tylko po to, aby opłacić rachunki. Taka sytuacja znacznie ułatwia przejście do pionu z rozwoju bocznego. Kiedy już ustaliłaś swoją sytuację fizyczną, odwrócenie się od rozwoju bocznego może nie spowodować wzrostu dochodu, którego byś chciała, ale prawdopodobnie Cię to nie zabije.
W jaki sposób dążyć do rozwoju osobistego – obecna sytuacja
Po spojrzeniu w przeszłość, kolejnym wskaźnikiem tego, czy należy dokonać zmiany, jest przyjrzenie się obecnej sytuacji. Jeśli twoja obecna sytuacja faworyzuje lub nawet wymaga jednej formy rozwoju, może to dać Ci mocne wskazówki, gdzie powinnaś pójść dalej. Nawet jeśli trendy z przeszłości wskazują, że zmiana może być konieczna, jeśli wysiłek mniejszy niż 110% Twojej firmy doprowadziłby do bankructwa, teraz może nie być najlepszy czas. Podobnie, dążenie do wielu celów, gdy nie masz wykształcenia, mądrości, a nawet pasji, by to osiągnąć, byłoby nierozsądne.
Po raz kolejny w naszej kulturze przejście z pionu na bok jest znacznie trudniejsze niż na odwrót. Wiele z nas dostało się do wyścigu, w którym nasze potrzeby szybko dorównują naszym możliwościom. Gdy tylko uzyskamy dodatkowy dochód z niektórych celów pionowych, większość z tego zostanie pochłonięta na jeszcze większy dom z jeszcze większymi ratami kredytu hipotecznego. W rezultacie każda zmiana prędkości pionowej spowodowałaby upadek i wypalenie. Z praktycznego punktu widzenia większość z nas w zachodnim społeczeństwie żyje daleko ponad tym, czego potrzebujemy, by przeżyć. Większość z nas nawet znacznie przekroczyła ilość potrzebną do zapewnienia nam komfortu (czyli schronienia, jedzenia, bezpieczeństwa itp.). W teorii przejście z pionu na boczny nie powinno być trudne, ale niestety większość z nas robi to niepotrzebnie.
W jaki sposób dążyć do rozwoju osobistego – przyszłe możliwości
Jeśli twoja obecna sytuacja nie może ułatwić przesunięcia wzrostu z pionu na bok, powinnaś zacząć tworzyć swój plan, aby móc go ustabilizować. Wzrost boczny nie oznacza rezygnacji z pracy, ale zajmie dużo energii i czasu. Pamiętaj, że jakość twojego życia to jakość twojego rozwoju, a nie to, o ile więcej pieniędzy możesz zarobić. Kiedy przekroczysz podstawowy próg komfortu, dodatkowe pieniądze powinny być przeznaczone na uwolnienie, a nie uwięzienie. Rzadko kiedy twoja obecna sytuacja sprawi, że dążenie do rozwoju pionowego będzie niemożliwe lub trudne, przynajmniej nie w naszej kulturze. Są jednak sytuacje, które mogą sprawić, że dążenie do wzrostu pionowego będzie mniej atrakcyjne niż możliwości rozwoju bocznego, które omówię wkrótce.
Trzeci wskaźnik określający, do jakiego rodzaju wzrostu należy dążyć, powinien opierać się na możliwościach rozwoju, jakie masz w przyszłości. Z pewnością nadejdą w twoim życiu chwile idealne dla jednego rodzaju rozwoju. Rozpoznanie przyszłych możliwości jest prawdopodobnie najlepszym sposobem podjęcia decyzji o tym, gdzie powinnaś się dalej rozwijać.
Rozpoczęcie nowej firmy lub znalezienie nowej pracy to również świetny czas na pracę nad rozwojem pionowym. Możliwości, dla których należy dążyć do wzrostu, są często liczne. Chociaż są chwile, kiedy może być ważne, aby podążać za tą formą wzrostu bez względu na obecne możliwości, musisz to zrobić podejmując decyzję świadomie dla siebie. Szanse są również wewnętrzne. Jeśli masz nadwagę i podupadłaś na zdrowiu, możesz poświęcić ten czas na skupienie się na pionowym wzroście i odzyskaniu formy. Możesz też czuć się znudzona swoim obecnym życiem i zdecydować się na trochę więcej odkrywania. Sytuacje zewnętrzne to nie jedyne dostępne możliwości.
Unikaj polaryzacji w rozwoju osobistym
Wzrost ma tendencję do polaryzacji samego siebie. Im bardziej pionowego wzrost doświadczasz, tym bardziej chcesz przesunąć się w kierunku tego końca spektrum. Jeśli nie jesteś świadoma tej tendencji, możesz skończyć tak daleko od skrajnego wzrostu pionowego, że w ogóle nie będziesz w stanie wykonać skoku na bok. Podobnie, egzystencja skrajnie boczna karmi się sobą, dopóki ciężka praca nad jednym celem i skupieniem się jest bardzo trudna.
Rozwój podąża również za Twoją osobowością. Pewne typy osobowości z większym prawdopodobieństwem wpadną w jeden lub drugi wymiar wzrostu. Nawet jeśli twoja osobowość tworzy uprzedzenia, musisz świadomie przeciwdziałać temu uprzedzeniu, aby upewnić się, że jakość twojego życia nie zostanie przez to pogorszona. Jak w tej chwili oceniasz swoją obecną trajektorię, w której 0 jest całkowicie boczna, a 10 całkowicie pionowa? Jeśli nie jesteś między 3 a 7, niekoniecznie oznacza to, że przełączenie się jest konieczne. Ważne jest, aby upewnić się, że nadal możesz oscylować między obiema stronami spektrum.
Perspektywa zachodniego i cyklicznego wzrostu gospodarczego
Mówiłam o tym, jak nieadekwatne jest obecne zachodnie spojrzenie na życie poprzez przyjęcie dość kiepskiej metody przełączania między wzrostem pionowym i bocznym. Opowiadałam się również za zbliżeniem się do cyklicznej perspektywy wzrostu. Przeciętne zachodnie podejście do wzrostu i poprawy zwykle koncentruje się na znacznym wzroście bocznym we wczesnym dzieciństwie i latach nastoletnich / młodych dorosłych. Po tym okresie następuje gwałtowne przejście z trybu bocznego do pionowego. Utrzymuje się ono w dużym stopniu przez lata pracy, jedynie nieznacznie spadając przed przejściem na emeryturę. Po przejściu na emeryturę, zakładając, że nie umrzesz z powodu stresu narastającego w liniowym życiu, oczekuje się, że będziesz się dobrze bawić i być może będziesz dążyć do dalszego rozwoju.
Podejście cykliczne przebiega według podobnej krzywej, ale rozbija każdy okres wzorami intensywnego pionu, po którym następuje intensywny boczny wzrost. Intensywny wzrost w pionie stwarza możliwości dla bocznych i odwrotnie. Obie poprawiają jakość naszego życia, ale przyjęcie cyklicznego podejścia jest najefektywniejszą metodą jej osiągnięcia. Gdy tylko zdobędziesz nagrody z jednego obszaru wzrostu, możesz je ponownie zainwestować w drugi koniec. Ten wzorzec skupienia sprawia, że jesteś spełniona i pełna pasji.
W jaki sposób dążyć do rozwoju osobistego – podsumowanie
Spójrz na swoje życie i porównaj je z tymi dwoma wersjami rozwoju. Czy jest zgodne z poglądami z grubsza zachodnich kultur? Czy też jesteś jedną z tych nielicznych wybranych osób, które przewidują przyjęcie bardziej cyklicznego podejścia do życia? W każdym razie masz teraz możliwość skorzystania ze swojej przyszłości.
To, czy zdecydujesz się sięgnąć po gwiazdy, czy je zbadać, jest bardzo osobistą decyzją. To także decyzja, która ma niesamowity wpływ na całe Twoje życie. Wybierz to, co będzie dla Ciebie najlepsze i co pomoże Ci w pełni wykorzystać swoje życie. Podziel się swoimi przemyśleniami na ten temat w komentarzu poniżej albo napisz do mnie maila na adres pytania@cataleja.pl.
Udanego życia,
Cataleja
