Ale jak wie każdy, kto choć trochę stosuje się do zaleceń żywieniowych w tej dziedzinie panuje istny chaos. Popularne zalecenia dietetyczne wydają się równie zróżnicowane, co skrajne. Niektórzy twierdzą, że ścisła dieta wegańska to jedyny sposób na zdrowie. Inni namawiają nas do żywienia się wyłącznie masłem i czerwonym mięsem. Nawet w środowisku akademickim badania nad żywieniem spotykają się z krytyką, jakoby były niskiej jakości i nie miały wystarczających podstaw. Stanowi to pożywkę dla niezliczonych chwytliwych artykułów o tym, jak czekolada, jagody czy kimchi stanowią sekretny eliksir życia. Czytając książkę Willeta (w której, nawiasem mówiąc, autor propaguje dietę śródziemnomorską ), zaczęłam się zastanawiać nad trzema lukami w wiedzy, które definiują jakość naszego życia.

Pierwsza luka: wszechwiedza i nauka

Pierwsza luka istnieje między tym, co postrzeganie pytania z perspektywy Boga uznałoby za odpowiedź, a obecnym stanem wiedzy naukowej. Innymi słowy, gdyby udało się wyeliminować wszystkie trudności i ograniczenia metodologiczne nieodłącznie związane z badaniami żywieniowymi i gdyby miliard naukowców badał ludzkość przez tysiąc lat, jakie zalecenia by wystosowali?

Oczywiście, perspektywa wszechwiedzącego jest z natury niepoznawalna. Ale czasami otrzymujemy wskazówki, gdy naukowcy zmieniają swoje zdanie, gdy pojawiają się nowe dowody. Jeśli najnowocześniejsza wiedza specjalistyczna często zmienia swoje paradygmaty, to znak, że istnieje duża przepaść między tym, co wiemy teraz, a tym, co potencjalnie moglibyśmy wiedzieć kiedyś.

Pomimo nagłośnionej zmiany w zaleceniach żywieniowych, książka Willetta utwierdziła mnie w przekonaniu, że problem ten wynika raczej z błędów w komunikacji naukowej niż ze zmian w samej nauce. Eksperci od lat zalecali dietę niskotłuszczową. Po części dzieję się tak ze względu na odkrycie, że tłuszcze nasycone prowadzą do wzrostu poziomu „złego” cholesterolu LDL, a tym samym szkodzą układowi sercowo-naczyniowemu. 

Willett sugeruje jednak, że ta myląca rekomendacja (która zachęcała ludzi do spożywania rafinowanych węglowodanów i cukrów zamiast zdrowszych tłuszczów i olejów) nie była wynikiem braku wiedzy eksperckiej. Wynikało to z braku przeniknięcia tej wiedzy do zaleceń publicznych. Wynikało to częściowo z powodu politycznych wpływów na USDA (Departament Rolnictwa USA) w ich przewodniku żywieniowym. Częściowo również z powodu nadmiernego uproszczenia nauki przez osoby opracowujące zalecenia. Lepszą rekomendacją, argumentuje Willett, byłoby zachęcanie nas do zastępowania tłuszczów nasyconych tłuszczami nienasyconymi. Czyli zamiany masła na oliwę z oliwek, wołowiny na ryby – przy jednoczesnym zniechęcaniu do spożywania rafinowanych węglowodanów.

Mimo to w swojej książce Willett nadal zaleca, że umiarkowane spożycie alkoholu jest zdrowsze niż abstynencja, co jest wcześniejszą, powszechną opinią, która obecnie wydaje się chwiejna. Zatem problem dobrego odżywiania jest daleki od „rozwiązania”.

Druga luka: nauka i zdrowy rozsądek

Drugą lukę znacznie łatwiej zmierzyć: ile przeciętny człowiek wie na temat żywienia w porównaniu z wiedzą ekspertów? Przeciętny człowiek wie zadziwiająco mało o praktycznie każdej istotnej dziedzinie. Jest to wielokrotnie, z komicznym efektem, demonstrowane w nagraniach wideo z ludźmi na ulicy, gdzie ludzie zdają się mieć szokująco nieprawdziwy obraz świata.

Zatem, mierząc wiedzę faktyczną i koncepcyjną, istnieje zdumiewająca przepaść między tym, co wie większość ludzi, a tym, co wiedzą eksperci w niemal każdej dziedzinie. W końcu uzyskanie doktoratu zajmuje lata, a kolejne lata, aby stać się wybitnym w swojej dziedzinie. Nauka na tym poziomie zajmuje dużo czasu.

Jednak praktyczna różnica między powszechnym rozumieniem a postępem nauki jest znacznie mniejsza, niż sugeruje luka w wiedzy. Nie, przeciętny człowiek prawdopodobnie nie potrafi powiedzieć, jakie są różnice między tłuszczami nienasyconymi, nasyconymi i trans. Jednak prawdopodobnie słyszał już, że tłuszcze trans są szkodliwe. Przeciętny człowiek wie, że produkty pełnoziarniste są zdrowsze niż rafinowane.

Co wie przeciętny człowiek?

Wie też, że powinien jeść dużo owoców i warzyw oraz że picie dużej ilości napojów gazowanych i piwa nie jest dobre dla zdrowia. Część tej luki wynika z faktu, że wiedza często traci na znaczeniu praktycznym. Ekspert ds. żywienia musi opanować ogromną wiedzę, a także ezoteryczne techniki badawcze, podczas gdy przeciętny człowiek musi jedynie stosować się do znacznie bardziej zwięzłych zaleceń ekspertów. 

Jednak nawet w przesiąkniętym dezinformacją środowisku medialnym, zalecenia ekspertów wciąż są powszechne w kulturze popularnej, choć brakuje jakiejkolwiek wiedzy potrzebnej do oceny lub zrozumienia ich podstaw dowodowych. Mimo to, prawdopodobnie istnieje tu realna luka, nawet w praktyce.

Zostałam wegetarianką pod koniec nastoletnich lat, po części dlatego, że byłam całkowicie przekonana do argumentów T. Colina Campbella na temat żywienia. Nawet teraz uważam, że niektóre z jego naukowych argumentów nie są zbyt dobre. Ale nie musiałam czytać książki o żywieniu, żeby wiedzieć, że pączki nie są zdrowe.

Trzecia luka: zdrowy rozsądek i działanie

Trzecia luka jest prawdopodobnie najważniejsza: pomiędzy tym, co wiemy, że powinniśmy robić, a tym, co faktycznie robimy. Wiemy, że powinniśmy się zdrowiej odżywiać. Mimo że nasze pojęcie tego, co oznacza „zdrowe odżywianie”, jest z konieczności ograniczone obecnym stanem wiedzy naukowej. Być może jeszcze bardziej ograniczone przez nasze zubożone zrozumienie tej nauki. Największa przepaść w naszym życiu powstaje zwykle pomiędzy tym, co uważamy, że powinniśmy robić, a tym, co faktycznie robimy.

Nie dotyczy to wyłącznie odżywiania. Większość ludzi rozumie podstawy finansów osobistych – wydawaj mniej niż zarabiasz, inwestuj resztę i odkładaj pieniądze na emeryturę i nagłe wypadki. Wiemy, że skupienie w dużej mierze sprowadza się do zapewnienia sobie wolnej od rozpraszaczy przestrzeni do robienia tego, co ważne, i rozwijania cierpliwości poprzez wytrwałość w cięższej pracy. Nie jest tajemnicą, że dobre relacje wymagają poświęcenia czasu i szczerego słuchania. Choć przepaść między tym, co wiemy, a tym, co robimy, jest najbardziej znacząca w praktyce, to jednocześnie stanowi największą możliwą szansę. Jeśli uda nam się zbliżyć do tego, co uważamy za idealne, nawet jeśli jest to dalekie od tego, co optymalne z naukowego czy obiektywnego punktu widzenia, wciąż możemy znacznie poprawić nasze życie.

Co powoduje lukę między wiedzą a działaniem?

Dlaczego istnieje tak duża przepaść między tym, co wiemy, a tym, co robimy? Jedzenie jest dobrym przykładem, ponieważ to obszar, w którym trudno nam trzymać się własnych rad. Zdrowe odżywianie jest trudne z wielu powodów:

1. Lubimy wiele potraw, które są dla nas niezdrowe.
2. Mamy wrodzoną potrzebę jedzenia więcej niż powinniśmy, co jest pozostałością z czasów, gdy pożywienia było mało.
3. Przygotowanie zdrowej żywności zajmuje więcej czasu niż przygotowanie śmieciowego jedzenia.
4. Jedzenie jest czymś wspólnym, chcemy cieszyć się wspólnym jedzeniem, nawet jeśli oznacza to konieczność pójścia na kompromis w kwestii odżywiania.
5. Odżywianie nie jest najważniejszym elementem naszego życia, przez co większość decyzji żywieniowych podejmujemy automatycznie.
6. I tak dalej…

Łatwo zrzucić winę za nasze słabsze momenty na brak motywacji lub siły woli. Jednak w wielu przypadkach rozwiązanie tych problemów zależy od innego rodzaju wiedzy specjalistycznej. Nie wiedzy w danej dziedzinie, ale głębokiej wiedzy o sobie. Wiedzy o tym, jak myślimy, zachowujemy się i radzimy sobie z niektórymi z tych kompromisów. Osoba, która planuje z wyprzedzeniem, pakując zdrowe przekąski, aby nie pochłonąć paczki chipsów ziemniaczanych podczas popołudniowego napadu głodu, nie wykazuje silnej woli. Ona rozwiązuje trudny problem behawioralny, zanim stanie się on problemem siły woli.

Pierwszym krokiem w samodoskonaleniu jest zatem zrozumienie naszej własnej psychologii. W jaki sposób myślimy, uczymy się, kształtujemy nawyki i pozbywamy się złych. Zrozumienie naszych unikalnych mocnych i słabych stron, które pozwalają nam odnieść sukces w niektórych sytuacjach, a w innych nie.  Tylko jeśli uda nam się zniwelować tę lukę, będziemy mogli mieć nadzieję na zniwelowanie pozostałych. Co sądzisz o moich pomysłach? Podziel się swoimi przemyśleniami w komentarzu poniżej albo napisz do mnie maila na adres pytania@cataleja.pl.

Udanego życia,

Cataleja

Artykuł Trzy luki między wiedzą a działaniem pochodzi z serwisu Cataleja.

Jedną z odpowiedzi jest to, że ludzie lubią być zajęci. Nauka dowodzi, że ludzie boją się bezczynności i są generalnie szczęśliwsi, gdy są zajęci, niż gdy nie mają nic do roboty. Co najważniejsze, potrzeba jednak powodu, żeby być zajętą. Bez uzasadnienia dla aktywności ludzie wybierają bezczynność, mimo że woleliby być aktywni. Jeśli jesteśmy ciągle zajęci i potrzebujemy powodu, aby to robić, sugeruje to, że wiele z naszej zajętości może być narzucone przez nas samych.

Czy życie jest lepsze, gdy jesteś zajęta?

Czujemy się zbyt zajęci, ale istnieją dowody na to, że przynajmniej część z tego jest niepotrzebna. Co wyjaśnia tę sprawę? Mam kilka teorii:

• Zapracowanie jako sygnał. Zapracowani ludzie są ważni. Narzekania na zapracowanie są jak narzekania na płacenie zbyt wysokich podatków – coś, co pozwala subtelnie zakomunikować swój status.
• Zapracowanie jako unikanie zobowiązań. Udawanie zapracowania to społecznie akceptowalny sposób na odrzucenie zobowiązań towarzyskich. „Chciałabym, ale jestem zbyt zajęta” jest bardziej uprzejme niż: „Nie, recital fortepianowy twojego siostrzeńca nie interesuje mnie ani trochę”.
• Zapracowanie jako samooszukiwanie. Kiedy pracujesz nad czymś, Twoim celem jest zawsze dążenie do stanu, w którym pozostanie Ci mniej rzeczy do zrobienia. Ponieważ w kontekście Twojego celu lepiej jest mieć mniej zaległych zadań, możesz błędnie założyć, że brak zaległych zadań w życiu to ideał.

Innym prawdopodobnym wyjaśnieniem jest to, że zapracowanie istnieje w pewnym spektrum. Możemy brzydzić się bezczynnością, ale bycie zbyt zajętą nas stresuje. Jest idealny punkt pośrodku, który nam odpowiada, ale precyzyjne dobranie tej wartości jest trudne.

Znalezienie idealnego miejsca na aktywność

Czuję się najszczęśliwsza, kiedy jestem odrobinę zajęta. Nie tak, żebym czuła się przytłoczona, ale na tyle, żebym miała wrażenie, że nie mam wystarczająco dużo czasu, żeby wszystko ogarnąć. Myślę, że dla większości ludzi ta skala waha się między znudzeniem a wypaleniem, a idealny poziom zajętości znajduje się gdzieś pośrodku. Z obserwacji wynika, że niektórzy ludzie wydają się szczęśliwsi, gdy są bliżej „zrelaksowanego” krańca spektrum. Z kolei inni zdają się potrzebować więcej aktywności, aby być szczęśliwymi. Ta różnica może mieć nawet podłoże biologiczne. Wydaje się, że każdy ma inne nastawienie na optymalny poziom stymulacji.

Dodatkowo, możesz chwilowo znaleźć się poza tym spektrum. Zawsze możesz wziąć na siebie więcej zobowiązań, niż myślisz i czuć się bardziej zajęta niż byś tego chciała. Możesz też mieć niewiele możliwości natychmiastowego działania i czuć się znudzona i zagubiona w życiu. Wydaje się, że w kalkulacji stopnia zajętości i zadowolenia należy brać pod uwagę dwa różne czynniki. Po pierwsze, jaki jest twój idealny punkt aktywności? Po drugie, czy twoja tymczasowa sytuacja jest powyżej czy poniżej tego optymalnego punktu aktywności?

Jakie są dobre powody, żeby być zajętą?

Jak zauważają naukowcy potrzebujemy powodu, żeby być zajętymi. Nawet jeśli wolelibyśmy być zajęte, nie robimy rzeczy tylko po to, żeby je robić. Jakość tego powodu ma ogromne znaczenie. Bardzo przekonujący powód może prowadzić do nadmiernego zaangażowania, jeśli nie będziesz ostrożna. Ale jeśli nie masz dobrego powodu, żeby być aktywną, trudno znaleźć wystarczająco dużo zajęć, aby osiągnąć optymalny poziom. Mam tendencję do wahania się między ekscytującym projektem (który też czasami mnie stresuje) a brakiem projektu i poczuciem bezcelowości.

Znalezienie dobrego projektu, który pozwoli Ci się zająć, może być trudne. Sama chęć zapełnienia wolnego czasu nie wydaje się wystarczającą wymówką. Wyznaczanie celów i planowanie są kluczowe, ponieważ to narzędzia, których używamy do znajdowania motywujących aktywności. Wprowadzanie konkretnych ulepszeń w życiu może być drugorzędne w stosunku do poprawy samopoczucia wynikającej z posiadania powodu do optymalnego działania.

Czy naprawdę masz za mało czasu?

Ściśle rzecz biorąc, wszyscy mamy tyle samo czasu każdego dnia. Nikt nie ma go więcej ani mniej. To, co wydaje się brakiem czasu, jest, mówiąc precyzyjniej, konfliktem priorytetów. Jedną z problematycznych form zapracowania jest sytuacja, gdy twoja aktywność nie daje ci wewnętrznej satysfakcji. Na przykład, ktoś zmuszony pracować długie godziny w pracy, której nienawidzi, musi w jakiś sposób zaspokoić swoje potrzeby psychologiczne w tym krótkim czasie, który mu pozostaje poza pracą. To może być trudne.

Oczekiwania to kolejny problem. Jeśli zamierzasz pracować na pełen etat, dbać o formę, spędzać wartościowy czas z dziećmi i utrzymywać kontakty z przyjaciółmi oraz rozwijać hobby, może się okazać, że brakuje Ci czasu, aby robić to wszystko na oczekiwanym poziomie. Rezultatem jest frustracja, nawet jeśli liczba godzin w ciągu dnia się nie zmniejszyła. Wszystkie te czynniki mogą sprawić, że poczucie nadmiernej zajętości stanie się nieprzyjemne, nawet jeśli nadal pracujesz przez te same dwadzieścia cztery godziny na dobę, co wszyscy inni. Istnieje kilka różnych dźwigni, które możemy wykorzystać, aby zoptymalizować natłok zajęć w naszym życiu.

1. Dostosuj swoje oczekiwania

Jak już wspomniałam, oczekiwanie od siebie zbyt wiele (lub zbyt mało) to prosta droga do stresu. Czasami kluczem jest zatrzymanie się na chwilę i zastanowienie się, co jest realne. Jeśli jesteś już na granicy produktywności, być może powinnaś dać sobie trochę luzu.

Rzadko czujemy, że powinniśmy być bardziej zajęte. Zamiast tego, objawia się to poczuciem, że nie mamy niczego sensownego do osiągnięcia. Wyznaczanie ambitnych celów może podnieść oczekiwania i zmusić do zaangażowania się w życie w sposób, który czyni nas szczęśliwszymi.

2. Znajdź bardziej satysfakcjonującą pracę, przyjaciół i hobby

Jeśli spędzasz dużo czasu na robieniu rzeczy, które nie dają ci satysfakcji psychicznej, możesz mieć wrażenie, że masz za mało czasu. Praca może być głównym winowajcą. Jeśli czujesz, że nie jesteś zadowolona ze swojej pracy, książka Cala Newporta o satysfakcji z kariery może Ci bardzo pomóc („Moja praca, moja pasja. Zadbaj o udane życie zawodowe”).

Jednak przyjaciele i rozrywka również mogą być wyczerpujący. Czujesz się przytłoczona, ale mimo to spędzasz godziny na oglądaniu Netflixa lub przeglądaniu telefonu każdej nocy? Być może problemem nie jest brak czasu, ale brak zajęć, które faktycznie zaspokajają Twoje potrzeby.

3. Utwórz więcej filtrów i ograniczeń

Chwilowe poczucie zbytniego zapracowania lub znudzenia często wynika z braku równowagi między nowymi możliwościami a obecnymi zobowiązaniami. Gdy nadchodzące możliwości napływają powoli, czujemy się niespokojne i znudzone. Gdy napływają gwałtownie, czujemy się przytłoczone. Lepsze zarządzanie tym przepływem może rozwiązać część problemu zapracowania. Jeśli czujesz się przytłoczona, zmniejsz swoje ograniczenia, aby na nowe możliwości automatycznie odpowiadać „nie”. Jeśli czujesz się bezczynnie, rozluźnij te ograniczenia i zacznij mówić „tak” bardziej spekulacyjnym możliwościom.

Różne źródła zobowiązań mogą wymagać odmiennego zarządzania. Często, gdy jesteśmy przeciążone pracą, wynika to z faktu, że dane źródło zobowiązań nie jest odpowiednio zarządzane. Te strategie są zazwyczaj skuteczniejsze w dłuższej perspektywie. Konsekwentne stosowanie powyższych zasad może pomóc Ci dążyć do życia pełnego optymalnego zaangażowania w perspektywie miesięcy i lat. Mimo to, istnieje mniej sposobów na pozbycie się uczucia nadmiernego zapracowania w tej chwili. Ostatecznie jednak znalezienie odpowiedniej równowagi między angażującą, wartościową aktywnością a życiem prywatnym to jeden z najlepszych sposobów na lepsze życie. Co sądzisz o moich pomysłach? Podziel się swoimi przemyśleniami w komentarzu poniżej albo napisz do mnie maila na adres pytania@cataleja.pl.

Udanego życia,

Cataleja

Artykuł Czy życie jest lepsze, gdy jesteś zajęta? pochodzi z serwisu Cataleja.

Jak porównać te trzy projekty? Trzeci jest oczywiście gorszy od dwóch pierwszych. Nikt nie chce powolnego i niebezpiecznego pojazdu. Ale między pozostałymi dwoma pojawia się kwestia wartości. Może kierowca wyścigowy wolałby szybsze auto, ale kosztem bezpieczeństwa. A może mama dziecka, które gra w piłkę nożną, ceni bezpieczeństwo bardziej niż prędkość. Oto w skrócie idea efektywności Pareto. Projekt samochodu byłby efektywny w sensie Pareto, gdyby nie istniała inna konstrukcja, która pozwalałaby uzyskać większą prędkość lub bezpieczeństwo bez pogorszenia drugich parametrów.

Możemy rozwinąć tę ideę, rozważając wiele projektów zamiast tylko trzech. Zestawiając je wszystkie na wykresie, widzimy, że każdy z tych znajdujących się wewnątrz granicy to zły wybór. Dlaczego? Ponieważ zawsze znajdzie się samochód, który jest nieco szybszy lub bezpieczniejszy, bez żadnych wyrzeczeń. Granice efektywności ujawniają pewien ogólny schemat. Gdy jesteś poniżej granicy, zawsze możesz poprawić sytuację, optymalizując swój wybór. Wystarczy wybrać opcję, która oferuje więcej tego, czego chcesz. Jednak gdy jesteś na granicy, jedynym sposobem na poprawę sytuacji jest celowe pogorszenie czegoś innego.

Granice produktywności

Możemy zastosować zasadę efektywności Pareto w życiu zawodowym. Bardzo prosty kompromis to wykonywanie zadań a czas wolny. Teraz wyobraź sobie wszystkie możliwe harmonogramy, nawyki i systemy pracy i zapisz swoją wydajność i czas wolny. W tym momencie możemy zadać sobie pytanie, czy nasza sytuacja jest efektywna w sensie Pareto. Jeśli jesteśmy poniżej granicy, oznacza to, że nadal możemy wprowadzić więcej ulepszeń bez konieczności pójścia na kompromis.

Możemy zdecydować się na zrobienie więcej bez zwiększania liczby godzin. Możemy zdecydować się na pracę w mniejszym zakresie, utrzymując stałe obciążenie pracą. Tak czy inaczej, powinniśmy skupić się na próbie przejścia do sytuacji generującej mniej strat. Ale jeśli nasza sytuacja jest na granicy, jedynym sposobem na poprawę jest akceptacja kompromisów. Możemy dążyć do ambitnego rozwoju kariery, ale pogodzić się z tym, że będzie to wymagało pracy w nocy i w weekendy. Możemy zdecydować się na spędzanie więcej czasu w domu, ale pogodzić się z tym, że przez to praca w biurze będzie mniej prawdopodobna.

Czy jesteś na granicy?

Decyzja, czy jesteś na granicy, jest trudna. Prawda jest taka, że granica zawsze jest trochę kłamstwem. Nawet w inżynierii zawsze możemy sobie wyobrazić, że jakiś nowy wynalazek lub technika produkcyjna umożliwią produkcję szybszych i bezpieczniejszych samochodów niż te, które istnieją obecnie. Granica może się zmienić. Podobnie w Twojej pracy zawsze istnieje możliwość radykalnych zmian, które mogą przełamać obecne granice. Może awansujesz i będziesz mogła mieć armię asystentów wykonujących większość Twojej pracy. Może znajdziesz nową technikę, która pozwoli Ci zrobić o wiele więcej w krótszym czasie niż obecnie.

Innowacje, które przesuwają granice, są dobre. Jednak granice to nadal użyteczne koncepcje, ponieważ generalnie takie radykalne ulepszenia są znacznie trudniejsze do osiągnięcia niż po prostu reorganizacja znanych alternatyw. Ponieważ granica nie jest pojęciem absolutnym, ustalenie, kiedy się na nią trafi, może być trudne. Oto jednak kilka wskazówek, które uważam za pomocne:

• Przeczytałaś i zastosowałaś wiele porad dotyczących produktywności. Osoba, która nawet nie prowadzi listy zadań do wykonania, prawdopodobnie jest daleko od granicy. Jeśli przeczytałaś i wypróbowałaś wszystko, prawdopodobieństwo, że jesteś daleko od granicy, jest mniejsze.
• Kiedy spojrzysz na swój harmonogram, zauważysz, że niewiele rzeczy można by z łatwością wykreślić. Jeśli prowadzisz terminarz i okazuje się, że większość dnia wypełniają czynności, których nie chcesz ograniczać, jesteś na granicy. Jeśli natomiast okaże się, że jest on pełen marnotrawstwa, istnieje szansa na łatwe sukcesy.
• Czy dążenie do osiągnięcia czegoś więcej nieuchronnie prowadzi do niepowodzeń w innych dziedzinach życia? Przypomnij sobie, kiedy realizowałaś nowe ambicje. Jeśli zawsze odbywało się to kosztem ważnych rzeczy w Twoim życiu, jesteś bliżej granicy.

Życie na pograniczu

Nastawienie, którego potrzebujesz na granicy produktywności, znacznie różni się, gdy jesteś daleko od niej. Ci, którzy są daleko od krawędzi, mogą skupić się głównie na optymalizacji. Możesz traktować każdy element swojego życia oddzielnie i po prostu starać się go ulepszyć. Chcesz poprawić swoją pracę? Po prostu zreorganizuj się i zrób więcej. Chcesz spędzać więcej czasu z rodziną? Po prostu wyeliminuj marnotrawstwo i ciesz się większą ilością czasu.

Ale gdy już osiągniesz produktywność, sprawy wyglądają inaczej. Teraz poprawa wynika z podejmowania trudnych decyzji o kompromisach. Wolisz mieć czysty dom czy więcej czasu na pracę nad projektem? Czy powinnaś brać nadgodziny w pracy, czy ograniczyć swoje ambicje, by spędzać więcej czasu z dziećmi? Myślę, że trudno jest przestawić się na taki sposób myślenia. Jeśli miałaś okres, w którym optymalizacja przynosiła dość wysokie zyski, można założyć, że ta strategia może trwać w nieskończoność.

Rezultatem jest często gra w „uderzaj kreta”, w której poświęcasz więcej czasu jednej rzeczy, a potem czujesz rozczarowanie i zaskoczenie, gdy nagle tracisz czas na coś innego, co było dla ciebie ważne. Przerzucasz się między tymi czynnościami, czując się winna, że nie możesz zrobić wszystkiego. Lepiej jasno określić kompromisy. Zatrzymaj się i zastanów, na czym naprawdę Ci zależy i czego nie chcesz poświęcać. Zmieniając priorytety, jasno określ, co traci na znaczeniu, aby wypełnić lukę. Podejmowanie takich decyzji może być trudne. Ale dzięki temu uwolnisz się od poczucia winy związanego z próbą zrobienia wszystkiego na raz. Co sądzisz o moich pomysłach? Podziel się swoimi przemyśleniami w komentarzu poniżej albo napisz do mnie maila na adres pytania@cataleja.pl.

Udanego życia,

Cataleja

Artykuł Czy można zrobić więcej, nie rezygnując z niczego? pochodzi z serwisu Cataleja.

We wstępie nakreśliłam, jak ważne jest, aby najpierw zrozumieć, skąd bierze się twoja zwlekanie. Kiedy już zrozumiesz, co powoduje Twoją bezczynność, następnym krokiem będzie podzielenie przeszkód na łatwe do opanowania fragmenty. Po rozbiciu prokrastynacji na łatwe do opanowania kawałki, następny krok jest prosty: zacznij działać. W wielu przypadkach twoje wysiłki, aby przełamać prokrastynację, dadzą ci wystarczający rozpęd i motywację do rozpoczęcia. Innym razem nadal będziesz odkładać robienie czegokolwiek, nawet jeśli kroki prowadzące do podjęcia działania są niewielkie i wykonalne.

Zanim nakreślę kroki, które pomogą Ci zacząć, musisz zdać sobie sprawę, że zwykłe przełamanie prokrastynacji może być motywacją. Planując swoje działanie i rozkładając duże zadanie na komponenty, zwykle zyskujesz niewielki impuls. Z tego powodu zawsze staraj się zacząć od razu po pokonaniu przeszkody. Kiedy odłożysz ołówek po spisaniu planu, powinnaś natychmiast działać. Jeśli chcesz skorzystać z dodatkowych kroków zamieszczonych tutaj, zrób to, ale nie zostawiaj swojej listy i nie idź zrobić kanapki, pooglądać telewizję lub zdrzemnąć się.

Lubię używać analogii ściennej, aby opisać prokrastynację. Ta tendencja do bezczynności jest jak wielki kamienny mur na twojej drodze. Z jakiegoś psychologicznego lub fizjologicznego powodu po prostu napotykasz tę barierę, próbując przejść do działania. Kiedy już zrozumiesz, jak działa ściana, jak wysoka jest i jakie ma właściwości (zrozumienie prokrastynacji), pora zbudować schody (przełamać ją). Niestety, czasami ten pierwszy stopień jest po prostu zbyt trudny do pokonania, w takim przypadku trzeba się popchnąć.

Korzystaj z nagród

Pierwszym sposobem, w jaki możesz pomóc przezwyciężyć prokrastynację, jest wykorzystanie nagród, by pokonać małe kroki po drodze. Te nagrody, jeśli są znaczące i nie zakłócają biegu działań, mogą być silnym pchnięciem na górę po tych schodach i ostatecznie przez mur bezczynności. Znalezienie i wykorzystanie nagród może być często trudne do określenia, więc mam kilka wskazówek, jak tworzyć nagrody jako pchnięcie we właściwym kierunku.

• Nagroda teraz – wszystkie nagrody muszą podkreślać, że aby je osiągnąć, musisz natychmiast podjąć jakieś działania. Jeśli więc nagrodą za rozpoczęcie projektu jest wyjście na miasto, aby obejrzeć film, musi ona polegać na rozpoczęciu projektu w ciągu minuty lub dwóch, w przeciwnym razie nadal będziesz zwlekać. O ile nie ma poczucia pilności związanego z nagrodą, to nie zadziała.
• Nagrody za unikanie przerw w pracy – chociaż nagrody, które przerywają przepływ akcji, mogą czasami działać, należy ich unikać. Nagroda za to, że możesz zrobić sobie przerwę w ciągu dziesięciu minut, zakłóci bieg akcji. Jeśli nabrałaś wystarczającego rozpędu, możesz odłożyć nagrodę na później, ale w przeciwnym razie możesz utknąć w martwym punkcie.
• Nagrody nie muszą być namacalne – nagroda nie musi być fizycznym przedmiotem ani wydarzeniem. Chociaż nagrody zewnętrzne mogą działać dobrze, zakorzenienie nagród psychologicznych również może pomóc. Może wydawać się głupie, aby poklepać się po plecach w nagrodę, ale danie sobie niewielkiej nagrody emocjonalnej może być bardzo łatwe i skuteczne.

Teraz, gdy twoje próby przełamania prokrastynacji wydają się niewystarczające, możesz użyć nagród, aby nieco przyspieszyć przejście przez ścianę prokrastynacji.

Użyj dźwigni

Nagrody to dobra strategia, ale nie są w stanie pokonać ogromnych przeszkód związanych z prokrastynacją. Ból motywuje nas znacznie bardziej niż nagroda, ponieważ jest bardziej zakorzeniony w naszym przetrwaniu. Chociaż tworzenie systemu nagród opartego na karach nigdy nie jest tak zabawne, aby pobudzić się do działania, w bardziej poważnych przypadkach zwlekania, uzyskanie poważnej dźwigni może być konieczne. Oto kilka wskazówek, jak używać dźwigni jako czynnika motywującego.

• Nie polegaj na sile woli – jeśli złożysz obietnicę, że nie będziesz mogła oglądać swojego ulubionego programu telewizyjnego, dopóki nie podejmiesz natychmiastowych działań, musisz być tą, która wyegzekwuje tę decyzję. Kiedy tak się dzieje, zagrożenie może stracić na znaczeniu, jeśli poczujesz się upoważniona do zmiany decyzji w dowolnym momencie. Dźwignia wymuszana samodzielnie może być dobra, ale daleka od optymalnej.
• Korzystaj z ludzi – zatrudnianie innych osób jest jednym z najlepszych sposobów, aby zachować zgodność ze swoimi decyzjami. Jeśli zwlekasz ze zmianą kariery, daj podpisane wypowiedzenie przyjaciółce i powiedz jej, aby obiecała, że wyśle to do twojego szefa po określonej dacie, jeśli nie zrezygnujesz sama. Z pewnością przyspieszy to twoje działania.
• Dźwignia emocjonalna – chociaż dźwignia zewnętrzna może być najłatwiejsza do utrzymania, dźwignia emocjonalna może być skuteczna, gdy potrzebujesz łatwego pchnięcia. Sprawianie, że czujesz się źle z powodu braku natychmiastowego działania, to powszechna strategia i często jest to metoda, której większość ludzi używa, aby w naturalny sposób przezwyciężyć zwlekanie.

Korzystając z nagród i dźwigni, możesz stworzyć silny impuls we właściwym kierunku, abyś mogła zacząć pokonywać tendencje do zwlekania. Kroki te mogą być niepotrzebne w przypadkach lekkiego opóźnienia, ale niezbędne w poważnych sytuacjach.

Zmodyfikuj działanie

Innym interesującym sposobem na pokonanie bariery zwlekania jest modyfikacja wykonywanej czynności. Dzięki temu, że dane działanie będzie mniej przerażające, bardziej ekscytujące lub mniej pochłaniające energię, będzie łatwiejsze do przezwyciężenia. Nie wszystkie czynności można zmodyfikować w ten sposób, ale może to być doskonała technika dla tych, którzy to potrafią. Prostym przykładem modyfikacji aktywności jest słuchanie muzyki podczas ćwiczeń. Jeśli odkładasz chodzenie na siłownię, słuchanie szybkiej muzyki może często uczynić aktywność o wiele bardziej ekscytującą i zabawną. Modyfikując jeden element działania możesz całkowicie wyeliminować problem zwlekania.

Innym przykładem może być ktoś, kto zwleka ze znalezieniem związku. Ta osoba może uznać, że korzystanie z internetowego serwisu randkowego jest mniej przerażającą metodą poznania nowych ludzi i oderwania się od randkowania. To rozwiązanie z pewnością nie jest uniwersalne, ale często istnieje wiele alternatywnych działań, które pozwalają osiągnąć ten sam wynik przy mniejszym stresie, strachu lub zmęczeniu. Być może zamiast samodzielnie sprzątać cały dom, zatrudniasz kogoś do pomocy. Po raz kolejny kreatywność i krytyczne myślenie mogą przezwyciężyć prokrastynację, modyfikując elementy czynności, które powodowały, że ją odkładałaś. Nie zawsze można modyfikować aktywność, ale wypróbuj to, kiedy tylko możesz.

Pokonana prokrastynacja

Prokrastynacja to bardzo złożony problem, który można rozwiązać na wiele różnych sposobów i jest on spowodowany wieloma innymi. Pomimo tej złożoności stwierdziłam, że najskuteczniejszą strategią jest proste rozwiązanie polegające na zrozumieniu, złamaniu i rozpoczęciu. Oto podsumowanie tej metody:

• Zrozum, skąd się bierze prokrastynacja – całe zwlekanie jest zakorzenione w łączeniu większej ilości bólu z działaniem niż bezczynnością.
• Trzech głównych winowajców – strach, stres i zmęczenie (brak energii).
• Zburz ściany i stwórz schody, aby wykonać odwlekaną czynność.
• Podziel działanie na jak najmniejsze kroki.
• Po rozbiciu aktywności możesz potrzebować dodatkowego wsparcia, więc korzystaj z nagród, użyj dźwigni lub z modyfikuj działanie.

Nie pozwól, aby zwlekania skracało czas w Twoim życiu. Podejmij natychmiastowe działania i pozbądź się skłonności do bierności. Pamiętaj, że skupienie się na przepracowaniu swojej prokrastynacji to połowa sukcesu, kiedy zdecydujesz się podjąć kroki, które opisałam, jesteś już w połowie drogi. Co sądzisz o moich pomysłach? Podziel się swoimi przemyśleniami w komentarzu poniżej albo napisz do mnie maila na adres pytania@cataleja.pl.

Udanego życia,

Cataleja

Artykuł Seria prokrastynacja – zacznij teraz pochodzi z serwisu Cataleja.

Pierwszym krokiem do pokonania problemu prokrastynacji jest dokładne zrozumienie, dlaczego zwlekasz. Całe zwlekanie wynika z nieuniknionej prawdy, że twój umysł na pewnym poziomie wiąże więcej bólu z brakiem działania niż z pójściem naprzód. Dopóki utrzymujesz wewnętrzny paradoks zarówno chęci, jak i niechęci do zrobienia czegoś, będziesz zwlekać. Aby wygrać tę mentalną walkę, najpierw musisz dokładnie zrozumieć, dlaczego zwlekasz.

Rozbij ten mur i zbuduj schody

Kiedy już zrozumiesz, dlaczego zwlekasz, czy to z powodu strachu, stresu czy zmęczenia, możesz zacząć odkładać zadanie, które masz przed sobą, aż będziesz mieć wystarczająco dużo rozpędu, aby je pokonać. Wyobraź sobie prokrastynację jako gigantyczny kamienny mur. Chociaż od czasu do czasu możesz się zmusić do skoku, wymaga to ogromnej siły woli i gdyby było łatwiejsze, nie zwlekałabyś w pierwszej kolejności. Naszym zadaniem jest rozbicie tej ściany i zbudowanie schodów. Budowanie schodów w celu pokonania ściany prokrastynacji może pozwolić ci pokonywać niewiarygodnie wysokie bariery, zakładając, że masz determinację i chęć wspinania się po tych schodach.

Tworzenie schodów jest tym, o co chodzi w kroku „przełam to”. Chociaż ten krok może być czasochłonny w większości przypadków działa najlepiej. Problem z przezwyciężeniem prokrastynacji polega po prostu na tym, że jest tak wiele różnych sposobów na zwlekanie, że schody nie będą za każdym razem takie same. Podobnie jest kilka mniejszych przypadków, w których nie masz dużo miejsca na budowę schodów i potrzebujesz zupełnie innej strategii. Omówię te przypadki w następnym wpisie, ale do tego czasu skupię się na tym, jak zbudować schody na trzy główne sposoby, dzięki którym możesz stawić czoła zwlekaniu.

Sztuka dzielenia na małe kroki

Niektóre czynności przebiegają w logicznej sekwencji kroków, na przykład jak pisanie eseju. Być może najpierw będziesz musiała przeprowadzić badania, a następnie zorganizować dane, a na końcu przygotować wstępny projekt eseju. Jeśli odkładasz pisanie tego dużego eseju, Twoim pierwszym celem powinno być podzielenie go na bardzo małe kroki. Dobrze byłoby wyjąć notes lub inne narzędzie do pisania i zacząć rozbijać je na etapy. Możesz więc napisać u góry swojego artykułu „Napisz esej”. Następnie możesz zapisać wszystkie najważniejsze etapy. Badania, organizacja notatek, wstępny szkic, ostateczna wersja robocza. Te kroki same w sobie mogą wydawać się dość długie, aby rozpocząć, więc warto podzielić je na mniejsze. Część badawcza A, część badawcza B, część badawcza C. Rozbijaj je tak długo, aż osiągniesz rozsądną skalę.

Dotrzesz do celu dopiero wtedy, kiedy patrzenie na jeden z wymienionych kroków wyda się wykonalne i poczujesz, że chcesz nad nim popracować. Jeśli nadal zwlekasz, powinnaś próbować rozbijać kroki, aż będą wykonalne. To są twoje schody. Tworząc je i skupiając się tylko na jednym stopniu możesz wejść na wysoki mur i sprawić, że staniesz na szczycie. Inne czynności nie wymagają określonej kolejności, ale są podzielone na sekcje jak komponenty. Na przykład możesz potrzebować zrobić wiosenne porządki, ale odkładasz to na później. Gdy uznasz, że masz dość zwlekania, możesz zacząć dzielić zadanie na poszczególne komponenty.

W naszym przykładzie wiosennych porządków składnikami mogą być: sprzątanie garażu, czyszczenie strychu, czysta kuchnia. Podobnie jak w ostatnim przykładzie, chcesz dalej rozkładać komponenty, aż same nie będą wyglądać na zagrażające. Działania oparte na komponentach są łatwiejsze do rozbicia, ponieważ można zacząć od najłatwiejszego kroku, a nie konkretnie od pierwszego. Pamiętaj, że kiedy już nabędziesz rozpędu, znacznie łatwiej będzie kontynuować pracę niż przestać.

Zwalczanie określonych przyczyn prokrastynacji

Jest kilka rzeczy, które być może odkładałaś, ale tak naprawdę nie ma żadnych powiązanych kroków, na które można by to rozłożyć. Często jest to prawdą w przypadku odkładania działania ze strachu, ponieważ nie będziesz chciała wykonywać czynności, której po prostu nie da się podzielić na prostsze elementy. Poproszenie szefa o podwyżkę lub próba rozpoczęcia rozmowy z atrakcyjnym mężczyzną w dziale sprzedaży często nie może być konkretnie podzielona na komponenty lub kroki. Byłoby bardzo niezręcznie wejść do biura szefa i powiedzieć „Cześć, chciałabym…” i po prostu wyjść z pokoju.

W takich przypadkach najlepszym sposobem przezwyciężenia prokrastynacji jest praca nad pokrewnymi czynnościami, dopóki nie nabędziesz rozpędu i odwagi, by pokonać prokrastynację w tej dziedzinie. Wymaga to stworzenia listy działań, które mają podobny kontekst, ale z mniejszą intensywnością. Jeśli więc zwlekasz z założeniem własnej firmy, najniższą pozycją na liście może być udział w targach wybranej firmy. Następną pozycją na twojej skali postępu może być rozmowa z innymi przedsiębiorcami z podobnych branż. W poprzednim wpisie zidentyfikowałam trzy główne przyczyny zwlekania: strach, stres lub brak energii (zmęczenie). Chociaż podstawowy proces jest taki sam, istnieją konkretne techniki, które możesz zastosować, aby pokonać te przeszkody i przezwyciężyć skłonność do bierności.

Przełamywanie strachu

W większości przypadków, kiedy nie rozbijasz zadania na małe kroki, będzie to spowodowane obawą przed tym, co zwlekasz. Może to nawet nie zadziałać w racjonalny sposób i możesz na początku oprzeć się przekonaniu, że powodem był strach. Wiem, że wiele z moich lęków, które przezwyciężyłam, wydaje się absolutnie głupich, ale przez zaprzeczenie nigdy bym ich nie pokonała.

Generalnie metoda rozbijania na małe kroki działa dobrze, gdy przełamujesz strach. Jednak często musisz przełamać go znacznie bardziej, niż początkowo sądziłaś, aby uzyskać wyniki. Mury strachu majaczą w umyśle i gdy stajesz przed perspektywą przezwyciężenia jednego, nawet mały krok może wydawać się ogromną górą. Postaraj się rozłożyć przeszkody tak bardzo, jak to możliwe, na dziesiątki kroków, jeśli to konieczne, aby ich nie odkładać. Jeśli odkładasz walkę ze swoim strachem, oznacza to, że po prostu nie złamałaś go wystarczająco.

Przełamywanie stresu

Najlepszym sposobem na pozbycie się stresu jest zrobienie czegoś odwrotnego, czyli dobra zabawa. Staranie się, aby nudne lub stresujące czynności były zabawne i przyjemne, zawsze powinno być pierwszym krokiem podczas dzielenia aktywności na łatwe do opanowania kroki. Można to zrobić na kilka sposobów, ale warto zadać sobie po prostu pytanie: jak mogę to uczynić bardziej zabawnym?

Jeśli nie możesz sprawić, by sama aktywność była przyjemniejsza, następną najlepszą metodą jest użycie nagrody. Danie sobie gigantycznej nagrody za pokonanie małego kroku może dać ci rozpęd, którego potrzebujesz, aby przejść całą drogę. Nie bądź skąpa w kwestii nagrody, zwłaszcza jeśli nie przeszkodzi ci to w kontynuowaniu pracy po zakończeniu małego kroku. Budowanie tempa jest twoim celem, a nie ukończenie zadania.

Przełamywanie zmęczenia

Może się to wydawać oczywiste, ale najlepszym sposobem na przełamanie prokrastynacji spowodowanej zmęczeniem jest po prostu odzyskanie energii. Chociaż zdarzają się sytuacje, w których musisz przepracować niedobór energii, w większości przypadków lepiej jest po prostu odzyskać energię i iść do przodu. Jeśli potrzebujesz szybkiego przypływu energii, ćwiczenie przez pół godziny to dobra metoda. Treningi o umiarkowanej lub dużej intensywności w krótkim okresie zawsze dają mi impuls do działania.

Jeśli chcesz więcej czasu na regenerację, możesz potrzebować spokojnego snu lub krótkich wakacji. Twoje ciało powie ci, kiedy potrzebujesz energii, więc zwlekanie może oznaczać, że twoje ciało mówi ci, że musisz zwolnić lub zatrzymać się. Te specyficzne techniki przezwyciężania głównych źródeł prokrastynacji powinny być zawsze stosowane z bardziej ogólną strategią, polegającą na wyjaśnianiu źródła prokrastynacji.

Kiedy już zrozumiesz, co powoduje twoją prokrastynację, przełamanie jej może zamienić gigantyczną ścianę w łatwe do opanowania schody. Kiedy już zrozumiesz prokrastynację i podzielisz zadanie na części, możesz przejść do następnego kroku, którym jest po prostu rozpoczęcie. W następnym wpisie omówię kilka metod, które pozwolą Ci przejść przez kilka pierwszych kroków i natychmiast nabrać rozpędu. Co sądzisz o moich pomysłach? Podziel się swoimi przemyśleniami w komentarzu poniżej albo napisz do mnie maila na adres pytania@cataleja.pl.

Udanego życia,

Cataleja

Artykuł Seria prokrastynacja – przełam to pochodzi z serwisu Cataleja.

To pierwsza część z trzyczęściowej serii poświęconej pomocy w zaprzestaniu zwlekania, niezależnie od tego, czy chodzi o nudne obowiązki domowe, czy o podjęcie ogromnych działań w celu poprawy swojego życia. Chociaż dokładne przyczyny prokrastynacji mogą się znacznie różnić, odkryłam, że jedna strategia radzenia sobie z prokrastynacją sprawdza się w prawie wszystkich przypadkach. Ten podstawowy system polega na zrozumieniu przyczyny zwlekania, rozbiciu go i natychmiastowym rozpoczęciu działania. Chociaż brzmi to dość prosto, zagłębię się w sporą szczegółowość, aby jak najlepiej wyjaśnić ten plan.

Zrozumieć prokrastynację

Pierwszym krokiem do przezwyciężenia zwlekania, z którym się spotykasz, jest dokładne zrozumienie, dlaczego zwlekasz. Chociaż czasami zwlekanie może wydawać się irracjonalne i niewytłumaczalne, wszystko to ma tę samą przyczynę. Przyczyną wszystkich prób odkładania działań jest po prostu to, że na pewnym poziomie wierzysz, iż podjęcie działania spowoduje więcej bólu niż brak działania. To wyjaśnienie, że świadomie lub podświadomie wierzysz, iż niepodjęcie działania będzie mniej bolesne niż podjęcie działania, jest powodem zwlekania. Niestety to wyjaśnienie jest dość uogólnione, więc musimy pójść głębiej. Jeśli odkładasz robienie czegoś, ponieważ uważasz, że będzie to bardziej bolesne, dlaczego to robisz?

Istnieje wiele powodów, dla których uważasz, że podjęcie działania jest bardziej bolesne niż brak działania. Ponieważ istnieje tak wiele możliwych powodów, omówię najczęstszych sprawców, gdyż są oni głównymi przyczynami prawie każdego zwlekania. Tymi winowajcami są strach, stres i brak energii. Kiedy zrozumiesz, dlaczego zwlekasz, będziesz mieć większą kontrolę w podejmowaniu kroków, aby to pokonać. Chociaż ta sama podstawowa strategia zrozumienia, przerwania i natychmiastowego rozpoczęcia zadziała w prawie wszystkich przypadkach zwlekania, rozumiejąc dokładne powody, dla których odkładasz działanie, możesz dostosować te kroki, aby poprawić ich skuteczność.

Odwlekanie ze strachu

Najgorszą przyczyną prokrastynacji i często najtrudniejszą do usunięcia jest strach. Strach jest naturalną reakcją organizmu, która zmusza cię do zwlekania. Ilekroć emocjonalny ośrodek limbiczny mózgu dostrzega, że ​​coś, co zamierzasz zrobić, będzie szczególnie bolesne, wywołuje to uczucie strachu, które powstrzymuje cię przed podjęciem działania. Pierwszą częścią pokonania prokrastynacji spowodowanej strachem jest przyznanie, że czujesz strach. Ten krok jest kluczowy, ponieważ nie będzie można przezwyciężyć strachu, który odczuwasz, gdy wciąż mu zaprzeczasz. Jeśli strach, który odczuwasz, jest całkowicie irracjonalny, twój świadomy umysł może mieć trudności z zaakceptowaniem tego, że naprawdę się boisz. Niestety, nie przyznając się, że istnieje strach, nie możesz z nim walczyć i stracisz wszelką władzę nad nim.

Zawsze, gdy zwlekasz, pierwszym pytaniem powinno być pytanie, czy strach może być czynnikiem. Przyznanie się, że odczuwasz strach i że jest on źródłem Twojej niezdolności do działania, jest pierwszym krokiem do przezwyciężenia go. Nie martw się, jeśli strach nie ma żadnego sensu lub jeśli czujesz się głupio lub niedojrzale, że go doświadczasz, po prostu przyznaj, że go czujesz i możesz go ominąć. Niektóre obawy są głęboko zakorzenione w naszej biologii, podczas gdy inne są zaadaptowane z przeszłych doświadczeń.

Jeśli akurat jesteś heteroseksualnym mężczyzną i zastanawiałeś się, dlaczego tak trudno jest zbliżyć się do pięknej kobiety i porozmawiać z nią, możesz być zaskoczony, gdy zdasz sobie sprawę, że strach jest głęboko zakorzeniony w twojej biologii. W czasach plemiennych, kiedy mężczyzna żył w grupach liczących około stu osób, odrzucenie przez kobietę mogło prowadzić do społecznego dowodu, że jesteś nieodpowiedni i na tym kończyłaby się twoja pula genów. W dzisiejszym świecie możesz wchodzić w interakcje z tysiącami ludzi, którzy nie są bezpośrednio połączeni, więc ten strach nie ma zbyt logicznego sensu.

Zwlekanie ze stresem

Całe zwlekanie działa na poziomie emocjonalnym, a nie logicznym. Twoje emocje mają bardzo słabą zdolność planowania przyszłości i mają tendencję do martwienia się głównie o to, co jest najważniejsze. W rezultacie tak łatwo jest odłożyć na później załatwienie spraw lub prac domowych, ponieważ czujesz, że będą one stresujące lub nudne w porównaniu z innymi zajęciami. Nawet jeśli na dłuższą metę spowodują więcej bólu, jeśli nie zostaną ukończone, Twój umysł emocjonalny nie wydaje się brać tego pod rozwagę. Pokonanie prokrastynacji spowodowanej stresem lub przekonaniem, że inna czynność byłaby przyjemniejsza, jest łatwiejsza do pokonania niż zwlekanie spowodowane strachem, ale nadal może stanowić problem, zwłaszcza jeśli się powtarza.

Podobnie jak wszystkie formy prokrastynacji, pokonywanie prokrastynacji spowodowanej stresem zaczyna się od przyznania, że ​​to stres jest jego przyczyną. Jeśli odkładasz wykonanie jakiegoś zadania, przyznaj przed sobą, że uważasz, że będzie to nudne, frustrujące lub bolesne. Jeśli unikasz rozpoczynania tego projektu, przyznaj przed sobą, dlaczego nie chcesz tego robić. Opanuj swoje emocje. Kiedy już rozpoznasz, że to stres powoduje Twoje zwlekanie, możesz zacząć to naprawiać.

Prokrastynacja z braku energii

Złe zarządzanie energią może być główną przyczyną zwlekania. Oznacza to, że twoje ciało odkłada wykonywanie jakiejś czynności, ponieważ po prostu nie ma energii, aby je kontynuować. Chociaż czasami może się tak zdarzyć, generalnie jeśli czujesz się zbyt zmęczona, aby coś zrobić, nie obwiniasz prokrastynacji. Zamiast tego brak energii może być winowajcą, gdy podświadomie wierzysz, że zrobienie czegoś będzie zbyt wymagające, nawet jeśli świadomie wierzysz, że możesz to zrobić. W rezultacie nie możesz wyjaśnić, dlaczego nie chcesz czegoś robić. Przykładem tego może być chodzenie na siłownię. Wiele razy podświadomie czujesz, że chodzenie na siłownię będzie wyczerpujące, mimo że świadomie rozpoznajesz potrzebę wyjścia. Ponieważ ćwiczenia często raczej dodają energii, a nie wyczerpują, ta wymówka nie jest zwykle racjonalna, ale reakcja jest emocjonalna.

Podobnie jak radzenie sobie z prokrastynacją spowodowaną stresem i strachem, musisz zacząć od opanowania emocji, które powodują, że zwlekasz. Proces przełamywania prokrastynacji zadziała w sytuacji spowodowanej brakiem energii, tak jak w innych przypadkach, ale nie może się rozpocząć, dopóki nie rozpoznasz tego problemu. Odwlekaniu wynikającemu z braku energii można często pomóc, tymczasowo zwiększając również obecny poziom energii. Zamknięcie oczu i wzięcie kilku głębokich oddechów często może przywrócić jasność umysłu i energię. Podobnie, wykonywanie szybkich ćwiczeń może spowodować przepływ krwi i podnieść poziom energii fizycznej.

Wyjaśnienie prokrastynacji

Całe zwlekanie jest spowodowane tym, że podjęcie działania wydaje się być bardziej bolesne niż zrobienie czegoś innego. Gdy winowajcą jest strach, jest to reakcja biologiczna wskazująca, że ​​podjęcie działania może być niebezpieczne. Kiedy przyczyną jest stres, twoje ciało czuje, że wykonywanie innej czynności byłoby przyjemniejsze lub mniej frustrujące. Kiedy przyczyną jest brak energii, twoja podświadomość czuje, że nie masz dość energii, aby podjąć się zadania.

Pierwszym krokiem do pokonania prokrastynacji jest zrozumienie pierwotnej przyczyny i opanowanie tej emocji. Bez wzięcia odpowiedzialności za emocje niezwykle trudno jest je przezwyciężyć. Emocje oddziałują niezależnie od tego, czy świadomie je akceptujesz, czy odrzucasz. Przynajmniej poprzez akceptację, twój świadomy umysł może podjąć działania, aby zatrzymać procesy, które powodują strach, stres lub zmęczenie.

Odwlekanie może być drobną uciążliwością lub osłabiającym wpływem na Twoje życie. W następnym wpisie wyjaśnię, w jaki sposób możesz zrozumieć przyczynę swojej prokrastynacji, aby podzielić akcję na łatwe do opanowania części. W ostatnim wpisie omówię metody, które pozwolą Ci natychmiast podjąć działanie i na zawsze wyeliminować to zwlekanie. Co sądzisz o moich pomysłach? Podziel się swoimi przemyśleniami w komentarzu poniżej albo napisz do mnie maila na adres pytania@cataleja.pl.

Udanego życia,

Cataleja

Artykuł Seria prokrastynacja – wprowadzenie pochodzi z serwisu Cataleja.

Słownictwo, z kolei, historycznie pozostawało poza centrum uwagi. To przykre. Badania wykazały, że słownictwo ma największy wpływ na zrozumienie. Podstawową trudnością, z jaką borykają się uczniowie uczący się nowego języka, jest ogromna liczba nowych słów. Biorąc pod uwagę wagę tej książki, z przyjemnością zapoznałam się z How Vocabulary is Learned autorstwa Stuarta Webba i Paula Nationa. Jest to oparty na badaniach podręcznik dla nauczycieli, który przedstawia, jak radzić sobie z jedną z głównych trudności na drodze do płynnego mówienia.

Ile słów musisz znać?

Pierwszym krokiem w każdej podróży jest ustalenie, jak daleko jesteś od celu. Ile słów musisz się nauczyć, żeby mówić płynnie? To pytanie od razu nastręcza trudności. Jak liczyć słowa? Jednym ze sposobów byłoby zliczenie każdej odrębnej pisowni w zestawie tekstów. Jednak takie podejście drastycznie zawyża liczbę.

Uwzględniłoby regionalne różnice w pisowni (np. color w USA, colour w Wielkiej Brytanii), a także liczne odmiany gramatyczne, które prawie na pewno nie są przechowywane w mózgu jako osobne słowa (np. difficult, struggles itp.). Zamiast tego badacze zazwyczaj wolą liczyć rodziny wyrazów, które obejmują nie tylko poszczególne słowa, ale także ich odmiany i warianty pisowni. 

Ile rodzin wyrazów musisz znać?

W tym przypadku możemy skorzystać z empirycznego odkrycia znanego jako prawo Zipfa. Prawo to głosi, że jeśli uszeregujemy wszystkie słowa w języku od najczęściej używanych (pozycja = 1) przez kolejne najczęściej używane (pozycja = 2) do najrzadziej używanych (pozycja = n), częstotliwość użycia słowa jest proporcjonalna do odwrotności jego pozycji. Spodziewalibyśmy się więc, że drugie najpopularniejsze słowo pojawi się 5000 razy na każde pojawienie się słowa z pozycji 10 000.

Na przykład pierwsze 1000 rodzin słów w języku angielskim stanowi około 85% napotkanych słów (np. „baby”, „cake”, „dad”), a kolejne 1000 stanowi zaledwie 4,3% (np. „background”, „accent”). W dwudziestej grupie 1000 słów stanowią one mniej niż jedną setną procenta dostępnych słów (np. „abaya”, „chiastic”). Znajomość pierwszych 2000 słów pozwoliłaby na zrozumienie 80–90% większości powieści, gazet, rozmów, programów telewizyjnych i wykładów akademickich. Zaletą tego odkrycia jest to, że szybko można dojść do punktu, w którym zna się większość używanych słów.

Na czym się skupić?

Wadą jest to, że słowa o niskiej częstotliwości występowania są często niezbędne do zrozumienia wypowiedzi. Rodzimi użytkownicy języka angielskiego znają zazwyczaj od 15 000 do 20 000 rodzin słów. Ponieważ większość z tych słów pojawia się coraz rzadziej, ilość czasu potrzebna do ich prawidłowego opanowania może być oszałamiająca. Na czym zatem powinien skupić się praktyczny uczeń języka? Webb i Nation sugerują, że dwa cele mogą być istotne:

• Znajomość 3000 rodzin wyrazowych „pozwoliłaby uczniom zrozumieć 98% słów w większości materiałów do czytania na wystarczającym poziomie trudności, a także 95% słownictwa używanego w wypowiedziach mówionych”. Znajomość 95% używanych słów jest często uznawana za próg zrozumienia. Dlatego nauczenie się 3000 najpopularniejszych rodzin wyrazowych to dobry cel dla początkujących.
• Znajomość 9000 najczęściej używanych rodzin wyrazów, obejmujących zarówno słowa o niskiej, jak i średniej częstotliwości występowania, „odpowiada wystarczającej znajomości słownictwa, aby zrozumieć mowę i pismo”.

Jak uczyć się słów?

Jeśli chodzi o nasze języki ojczyste, naukowcy mają już dość dobrą wiedzę na temat tego, w jaki sposób uczymy się słów. Wcale nie polega to na studiowaniu list słówek. W serii znanych artykułów William Nagy, Richard Anderson i Patricia Herman odkryli, że dzieci w wieku szkolnym dodają do swojego słownika nawet dziesięć nowych słów dziennie przez kilka lat. Utrzymanie takiego tempa przy zastosowaniu nauczania szczegółowego byłoby praktycznie niemożliwe. Jednak rodzimi użytkownicy języka nie tylko uczą się tak wielu słów, ale także płynnie integrują je z rzeczywistym sposobem używania języka.

Oczywiście, proces nauki słów w języku ojczystym nie przypomina zapamiętywania definicji ze słownika. Nie jest tak, że native speakerzy otrzymują dziesięć słów do zapamiętania każdego dnia. Zamiast tego, intensywna ekspozycja na słowa w ich otoczeniu pozwala im systematycznie gromadzić wiedzę o nowych znaczeniach, tak że średnio w dłuższym okresie uczą się około dziesięciu nowych słów dziennie. Już sam ten fakt dowodzi, że długotrwała ekspozycja na środowisko językowe wystarczy do rozwoju słownictwa.

Jednak rodzimi użytkownicy języka gromadzą również dziesiątki tysięcy godzin znaczącego wprowadzania i używania języka — o wiele więcej, niż większość ludzi może osiągnąć ucząc się języka obcego. Nie jest do końca jasne, jakie mechanizmy poznawcze leżą u podstaw tego uczenia się. Możliwe, że uczymy się znaczeń słów niejawnie, poprzez ich skojarzenia kontekstowe. Ale możliwe jest również, że świadome próby odgadnięcia znaczenia słów również odgrywają tu rolę.

Czy warto używać fiszek do nauki słownictwa?

Długa ekspozycja jest wystarczająca do nauki słownictwa. Jednak biorąc pod uwagę ogromną ilość czasu poświęcanego na mówienie, czytanie i słuchanie w języku ojczystym, sama ekspozycja może nie wystarczyć dla typowego ucznia. Fiszki oferują szybki i skuteczny sposób na przyswojenie bogatego słownictwa. Zwłaszcza, gdy znaczenia słów można łatwo powiązać z ich odpowiednikami w języku ojczystym. Systemy powtórek interwałowych, takie jak Anki , oferują również możliwość przechowywania dużych bibliotek fiszek i kolejkowania powtórek, dzięki czemu poznane słowa nie zostaną zapomniane.

Jednak fiszki z pojedynczymi słowami mają również swoje wady. Nauka słowa w izolacji może sprawić, że nie zrozumiesz jego konotacji lub zastosowania w konkretnych kontekstach. Fiszki skupiające się na rodzinie wyrazów mogą również pomijać niektóre z możliwych modyfikacji gramatycznych słowa i ich znaczenia. Webb i Nation ostrzegają przed wyłącznym poleganiem na fiszkach, pisząc:

„Należy również pamiętać, że nauka z fiszkami to tylko jeden etap w procesie przyswajania słownictwa. Fiszki powinny być uzupełnione dużą ilością treści skupionych na znaczeniu, które zawierają słowa docelowe, aby zapewnić modele użycia tych słów, oraz treścią skupioną na znaczeniu, która stwarza możliwości ich wykorzystania.”

Inne porady dotyczące nauki słówek

Webb i Nation przedstawiają inne porady dotyczące nauki słownictwa:

• Słowa o podobnym znaczeniu powinny być nauczane w osobnych dniach. Nauczyciele zazwyczaj grupują słowa według kategorii (np. dni tygodnia, kolory, zawody itp.), ale badania wskazują, że może to być nierozsądne. Uczniowie wykazują większe zakłócenia, gdy przedmioty o podobnym znaczeniu są nauczane w tych samych sesjach.
• Czytanie stopniowe może przyspieszyć naukę niejawną. Aby skutecznie odgadnąć znaczenie nowego słowa z kontekstu, musimy zrozumieć od 95% do 98% słów otaczających. Trudno to osiągnąć z materiałami na poziomie native speakera. Czytanie stopniowe, które celowo ogranicza słownictwo, może być tutaj pomocne.
• Tempo przyswajania słownictwa zależy od entuzjazmu i predyspozycji ucznia. Webb i Nation sugerują, że zaangażowany uczeń może przyswoić 400 rodzin słów rocznie. Oczywiście zakładając, że będzie miał styczność z tymi słowami w różnych kontekstach. W przypadku nauki słów o węższym zakresie, na przykład z fiszek, potencjalnie można opanować więcej słów w podobnym czasie.

Cztery filary języka

Osoby uczące się języka powinny poświęcić czas na wszystkie cztery filary nauki języka:

• Dane wejściowe skoncentrowane na znaczeniu. Obejmuje to rozmowy, książki, filmy, telewizję i inne media, które oglądasz przede wszystkim ze względu na ich znaczenie. Dane wejściowe dostarczają surowych danych do nauki nowych słów i wzbogacają kontekstowe skojarzenia słów studiowanych celowo gdzie indziej.
• Dane wyjściowe skoncentrowane na znaczeniu. Mówienie i pisanie są trudniejsze niż samo rozumienie poszczególnych słów z tekstu. Dzieje się tak, ponieważ poprawne używanie słów wymaga dokładniejszej znajomości każdego słowa i jego znaczenia.
• Uczenie się skoncentrowane na języku. Jest to celowe zapamiętywanie słów, studiowanie fiszek lub otrzymywanie wyjaśnień dotyczących znaczenia słów. Webb i Nation twierdzą, że powinno to stanowić około 25% czasu poświęcanego na naukę języka.
• Rozwój płynności. Na koniec należy zwrócić uwagę na działania, które przyspieszają rozumienie i produkowanie słów już znanych. Znajome materiały, które umożliwiają szybkie czytanie lub rozmowy na znane tematy, mogą nie być potrzebne do budowania nowego słownictwa, ale utrwalają to, czego nauczyliśmy się wcześniej.

Co sądzisz o moich pomysłach? Podziel się swoimi przemyśleniami w komentarzu poniżej albo napisz do mnie maila na adres pytania@cataleja.pl.

Udanego życia,

Cataleja

Artykuł Jak nauczyć się słownictwa w innym języku? pochodzi z serwisu Cataleja.

Niepokój związany z wykorzystaniem sztucznej inteligencji do automatyzacji pracy nie ogranicza się do programistów. Większość profesjonalistów, których znam, jest przynajmniej trochę zaniepokojona, że postęp AI może pozbawić ich pracy. Sama z pewnością jestem zaniepokojona. Wielu moich rówieśników już informuje, że ich ruch internetowy spadł. Częściowo z powodu wyszukiwarek wykorzystujących AI do podsumowania ich treści, więc czytelnicy nie muszą już odwiedzać konkretnych stron internetowych.

Nie wiem, co przyniesie przyszłość. Nie jestem nawet pewna, jaki jest właściwy sposób myślenia o przyszłości. Widoki online wahają się od jednej skrajności do drugiej. Nawet wielu ekspertów ma szalenie rozbieżne prognozy tego, co ma nadejść. Ale ignorowanie tych kwestii również nie wydaje się dobrym rozwiązaniem. Chciałabym więc spróbować teraz przedstawić niektóre z moich myśli, jakkolwiek niedoskonałe. Mam nadzieję, że pisanie o tym wyostrzy moje myślenie na ten temat.

Czynniki, które należy wziąć pod uwagę

Na razie rozważę tylko umiejętności zawodowe. Chociaż sztuczna inteligencja prawdopodobnie ma wpływ na hobby, które robisz dla zabawy, myślę, że analiza tam jest inna i nie jest aspektem problemu, którym ludzie wydają się najbardziej zaniepokojeni. Uczy się języków głównie dla własnej przyjemności. Dlatego wzrost tłumaczenia AI był dla mnie niesamowitym dobrodziejstwem. Ale mogę też zrozumieć, dlaczego profesjonalni tłumacze mogą nie czuć się z tym zbyt dobrze.

Na pytanie, czego warto się nauczyć, biorąc pod uwagę szybkie zmiany w AI, trudno odpowiedzieć jednoznacznie. Zamiast tego prawdopodobnie warto spojrzeć na niektóre elementy osobno i spróbować połączyć je razem. Widzę kilka różnych pytań, które wszystkie mają wpływ na tę kwestię:

1. Jak obecnie istniejące narzędzia AI zmieniają zapotrzebowanie na niektóre rodzaje pracy?
2. Jakie mogą być możliwe kierunki przyszłego rozwoju AI dla zapotrzebowania na pracę?
3. Jak zmienia się droga do ekonomicznie opłacalnych umiejętności w wyniku AI?

Dobrym punktem wyjścia do myślenia o sztucznej inteligencji jest po prostu ocena sytuacji takiej, jaka istnieje dzisiaj. Jaki jest ekonomiczny wpływ obecnej technologii AI? Jak to wpłynęło na popyt na pracę? Tutaj dane są nieco pocieszające dla tych, którzy martwią się masowym wyparciem miejsc pracy. Badania przeprowadzone przez Yale wykazały, że w ciągu około trzech lat od wybuchowego debiutu ChatGPT wpływ na zatrudnienie był w zasadzie niewidoczny.

Jak AI wpływa na zapotrzebowanie na pracę?

Wydaje się, że nie dzieje się tak dlatego, że firmy powoli przyjmują technologię sztucznej inteligencji. Inne badanie wykazało, że prawie jedna trzecia firm zaczęła używać sztucznej inteligencji do automatyzacji niektórych zadań pracowniczych. Mimo to tylko 5% tych firm faktycznie miało zmiany w zatrudnieniu, z czego ponad połowa stanowiła wzrost zatrudnienia. Analitycy z Goldman Sachs szacują, że biorąc pod uwagę obecną technologię sztucznej inteligencji, 6-7% obecnych miejsc pracy może zostać zastąpionych. Wierzą jednak, że towarzyszyć temu będzie tworzenie nowych miejsc pracy.

Historyczne fakty wspierają również nieco mniej alarmistyczne spojrzenie na efekty technologii transformacyjnych. Chociaż AI jest nowa, automatyzacja oparta na maszynach nie jest zjawiskiem nowym. Zmiany technologiczne skutkują tym, co ekonomista Joseph Schumpeter nazwał twórczą destrukcją, gdzie powstają nowe możliwości, gdy poprzednie są niszczone. Ale nawet, jeśli popyt na pracę jako całość raczej nie spadnie, biorąc pod uwagę obecne możliwości sztucznej inteligencji, nie oznacza to, że nie ma powodów do niepokoju. Raport Goldman Sachs zauważył również, że wielu menedżerów przyznało, iż sztuczna inteligencja spowalnia rekrutację w dziedzinie technologii i finansów.

Czy AI pozbawi zatrudnienia?

W innym raporcie Stanford Digital Economy Lab zauważono, że młodsi pracownicy w dziedzinach odsłoniętych przez AI (takich jak programowanie) zauważyli względny spadek zatrudnienia, nawet gdy zatrudnienie wśród pracowników w wieku 30 lat i starszych wzrosło. To pasuje do mojej intuicji, że agenci kodowania AI mogą wykonywać wiele zadań młodszych programistów. Jednak mają trudności z dopasowaniem się do doświadczenia potrzebnego do radzenia sobie z poważniejszą pracą.

Ogólnie rzecz biorąc, maluje to bardziej optymistyczny obraz niż to, czego można się spodziewać, biorąc pod uwagę, że 60% pracowników obawia się zastąpienia pracy przez AI. Przynajmniej w obecnych możliwościach wpływ sztucznej inteligencji nie różni się tak bardzo od normalnych zmian technologicznych. Niektórzy skorzystają, a niektórzy stracą, ale nie ma załamania popytu na wykwalifikowaną pracę.

Co z przyszłym rozwojem AI?

Oczywiście, naiwnością jest uznanie, że skoro AI nie ma dziś większego wpływu na miejsca pracy, to nigdy tego nie zrobi. Większość moich obaw związanych z AI nie dotyczy obecnie istniejącej technologii, ale tego, dokąd zmierza technologia. Inwestycje w umiejętności zawodowe muszą wypłacać pieniądze przez lata, aby były warte zachodu. Dlatego nie możemy po prostu odrzucić pytań, jakie możliwości będą istnieć za dziesięć lat, jako zbyt spekulacyjne. Podczas gdy dzisiejsi programiści mogą nie borykać się z masowym bezrobociem, jeśli takie zastąpienie jest prawdopodobne za dziesięć lat, nadal ważne byłoby, aby wziąć pod uwagę inwestowanie w umiejętności zawodowe.

Myśląc o tym, dokąd zmierza AI, wiele skorzystałam z książki Tylera Cowena „Average is over” i modelu współpracy człowiek-komputer, który opisują autor. Używając szachów jako przykładu, Cowen twierdzi, że postęp technologii przechodzi przez cztery fazy:

1. W pierwszej fazie ludzie są po prostu lepsi od komputerów. Wczesne programy szachowe nie mogły pokonać nawet skromnie biegłych graczy, chociaż mogły oszukać nowicjuszy.
2. W następnej fazie najlepsi ludzie są lepsi niż najlepsze komputery, ale komputery mogą pokonać nieelitarnych ekspertów. W tej fazie Kasparov mógłby dać AI szansę na swoje pieniądze, ale nie-grandmaster nie miałby szans.
3. Po tym komputery są lepsze od najlepszych ludzi, ale ludzie plus komputery radzą sobie lepiej niż same komputery. Cowen opisuje „szachy centaurowe”, w których gracze mają dostęp do wielu zaleceń AI. Tylko ludzie mogą być gorsi, ale mogą tworzyć doskonały zespół, gdy są wzmocnieni AI.
4. Wreszcie, gdy umiejętności sztucznej inteligencji znacznie przekraczają ludzkie możliwości, nawet współpraca nie jest owocna. Ludzki wkład pogarsza decyzje. Prawdopodobnie w tym momencie jesteśmy pionkami.

W jakiej fazie jesteśmy?

Moje poczucie obecnej sytuacji jest takie, że większość komercyjnych zastosowań AI jest w pierwszej fazie. Ludzie są lepsi, ale względy kosztów mogą nadal zmieniać decyzje na rzecz AI. Na przykład praca w call center będzie prawdopodobnie coraz częściej przejmowana przez AI. Nie dlatego, że rozmowa z AI jest „lepsza” niż prawdziwa osoba, ale po prostu dlatego, że jest tańsza. W innych obszarach jesteśmy bliżej drugiej fazy. Kodowanie może być jednym z nich, a najlepsi agenci kodowania radzą sobie lepiej niż programiści nieelitarni (przynajmniej w zadaniach krótkoterminowych). Ale nadal istnieje wiele możliwości współpracy, ponieważ AI mają inne mocne i słabe strony niż ludzcy programiści.

Doświadczenie z poprzednich sukcesów AI w węższych dziedzinach sugeruje, że trzeci etap sztucznej inteligencji może trwać dłużej, niż mogłoby się wydawać. Radiologia wydaje się być dobrym przykładem. Nawet jeśli wzrok maszynowy może pokonać ludzkie oko, bardziej rozległe aspekty pracy nadal wymagają ludzkich radiologów. Nawet jeśli osiągniemy sztuczną ogólną inteligencję (AGI), a komputery mogą naprawdę wykonywać całą pracę poznawczą i fizyczną ludzi, możemy nadal znaleźć się w sytuacji, w której wiele różnic między agentami AI a istotami ludzkimi pozwala ludziom i komputerom pracować ramię w ramię przez jakiś czas. Jeśli szachy są jakimś przykładem, może to wyglądać jak człowiek „zarządzający” zespołem agentów AI, rozumiejący ich mocne i słabe strony.

Oczywiście, jeśli osiągniemy sztuczną superinteligencję (ASI), gdzie komputery mogą radzić sobie znacznie lepiej niż ludzie we wszystkich zadaniach (w tym, przypuszczalnie, zadanie zarządzania innymi agentami AI), trudno powiedzieć, jak będzie wyglądał krajobraz umiejętności zawodowych. Jednak przewidywanie o tym, jak będzie wyglądał świat, wydaje się prawie niemożliwe.

W jakie umiejętności inwestować?

W związku z powyższym skupię się bardziej na tym, jak myśleć o inwestycjach umiejętności w trzech różnych scenariuszach:

1. Rozwój AI na mniej więcej takim poziomie, jaki widzimy teraz. Innymi słowy, era 2022-2025 masowych skoków praktycznych możliwości i użyteczności spłaszcza się. Nowe wersje GPT zaczynają wyglądać jak nowe wersje iPhone’a – nowe dzwonki i tapety, ale niewiele radykalnych zmian.
2. AI wciąż się poprawia, ale AGI pozostaje nieuchwytne. Otrzymujemy coraz lepszych agentów, którzy mogą obsłużyć więcej zadań, ale pozostają (stosunkowo) wąskimi narzędziami. Może to być spowodowane tym, że niektóre zadania pozostają trudne do zautomatyzowania, więc nadal jest dużo pracy dla ludzi. Dodatkowo uzyskanie wystarczającej niezawodności jest trudne. Dlatego potrzebujemy ludzi do nadzorowania, nawet jeśli sztuczna inteligencja jest zdolna do wykonywania całej pracy.
3. Dojeżdżamy do AGI. Wszystkie poznawcze (i fizyczne?) zadania mogą być wykonywane przez maszyny. Jednak istnieje wystarczająco dużo różnic we względnych mocnych i słabych stronach, że współpraca jest nadal możliwa. Na tym etapie istnieje wydłużony okres trzeciej fazy, w którym ludzie współpracujący i zarządzający AI stają się dominującym sposobem pracy.

Jak zmienia się droga do wartościowych umiejętności?

Nawet przyjmując bardziej umiarkowane scenariusze AI, nadal pozostawia to otwartą kwestię, gdzie najlepiej poświęcić swój czas na budowanie umiejętności i kapitału ludzkiego. W tych scenariuszach ludzie nadal pracują, ale natura pracy prawdopodobnie się zmieni. Niektóre umiejętności wzrosną, inne znikną. Pierwszym wyróżnieniem, które należy zauważyć, jest to, że zadania są zautomatyzowane, a nie sama praca. Prawdziwe prace wiążą się z wieloma różnymi zadaniami i obowiązkami. Tak długo, jak niektóre zadania wymagają ludzkiej wydajności, nadal może istnieć miejsce dla ludzkich umiejętności.

Dlatego błędem jest po prostu spojrzeć na pracę, która obecnie ma dużą ekspozycję na AI i założyć, że pracownicy nieuchronnie zmierzają w kierunku bezrobocia. Chociaż jest to możliwy scenariusz, może to również pójść w drugą stronę. Sztuczna inteligencja automatyzująca niektóre zadania może znacznie zwiększyć produktywność, zwiększając w ten sposób ogólną wartość dla ludzi w tej branży.

Aby to było konkretne, weź pod uwagę programistów. Jeśli zapotrzebowanie na oprogramowanie jest stałe, a sztuczna inteligencja może wykonać większość pracy obecnych programistów, to popyt na branżę można zaspokoić, zatrudniając znacznie mniej programistów. Alternatywnie, jeśli sztuczna inteligencja umożliwi obecnym programistom tworzenie znacznie większej (lub lepszej) produkcji, produktywność branży może drastycznie wzrosnąć. To może zwiększyć popyt na oprogramowanie, tworząc w rzeczywistości większe zapotrzebowanie na programistów niż wcześniej. Na przykład coś podobnego stało się z samochodami. Gdy automatyzacja zwiększyła wydajność, aby samochód był powszechnie przystępny cenowo, zatrudnienie w przemyśle zwiększyło się, a nie zmniejszyło.

Jakie mamy możliwości?

Nawet jeśli liczba osób zatrudnionych nie zmieni się, umiejętności potrzebne do wykonania cennej pracy mogą ulec zmianie. Mogę sobie wyobrazić kilka możliwości:

1. Jeśli sztuczna inteligencja wspomoże przeciętnych pracowników do poziomu najbardziej wykwalifikowanych pracowników, może to prowadzić do kompresji płac. Istnieją już pewne dowody na to, że ChatGPT zwiększa produktywność, jednocześnie zmniejszając różnicę między pracownikami w symulowanym zadaniu pisania.
2. Jeśli sztuczna inteligencja zautomatyzuje pracę, którą wykonują pracownicy o niższych kwalifikacjach, ale nie zautomatyzuje pracy, którą wykonują pracownicy o najwyższych kwalifikacjach, może to prowadzić do zwiększenia płac dla najbardziej wykwalifikowanych. Raport Stanforda na temat zmniejszonych zatrudnień na wczesnym etapie kariery, cytowany wcześniej, może być tego dowodem.
3. Alternatywnie, AI może całkowicie zautomatyzować wiele miejsc pracy, ale stworzyć nowe w ich miejsce. Być może przyszłość programowania nie będzie wiązało się z pisaniem lub zrozumieniem kodu. Może będzie chodziło o bycie biegłym w zarządzaniu małą armią agentów kodowania i namawianie ich do idealnego zachowania.

Analiza dostępnych scenariuszy

W pierwszym scenariuszu AI może zmniejszyć potrzebę nauki określonej umiejętności, ponieważ pomocnik AI może zrobić wiele z tego za ciebie. Oznaczałoby to rodzaj „ogłupiania” pracy i z pewnością byłoby to złe dla obecnie wykwalifikowanych. Mogłoby jednak stworzyć możliwości mobilności gospodarczej. Przykładem z przeszłości jest przejście wykwalifikowanych mechaników na linie montażowe, co stworzyło miejsca pracy klasy średniej dla dużych połaci ludności.

W drugim scenariuszu sztuczna inteligencja rozszerza obecne trendy w polaryzacji umiejętności. Ponieważ prostsze części pracy zostają zautomatyzowane, to, co pozostało, wymaga większego poziomu umiejętności. Coś podobnego wydarzyło się w ciągu ostatnich kilku dekad z coraz większymi wymaganiami dotyczącymi studiów wyższych i szkolenia podyplomowego. W takim świecie dotarcie na granicę umiejętności jest zarówno bardziej naglące, jak i bardziej satysfakcjonujące. Jednak jest znacznie trudniejsze do zrobienia, ponieważ jest mniej okazji do przyuczenia do zawodu, ponieważ niewiele z prostszej pracy ma wartość ekonomiczną.

W trzecim scenariuszu może być tak, że zupełnie inna grupa ludzi dominuje w specjalności zawodowej. Może jutrzejsi programiści będą musieli być zaklinaczami AI, rozumiejąc dziwactwa „psychologii” AI bardziej niż podstawową bazę kodową, którą tworzą ci agenci.

Wartość konkretnych umiejętności

W zależności od dokładnego wyniku, łatwo jest wyobrazić sobie, że inwestycja w konkretną umiejętność jest:

• mniej wartościowa, ponieważ rozwój sztucznej inteligencji podniesie poziom produktywności,
• bardziej wartościowa, ponieważ automatyzacja sztucznej inteligencji będzie oznaczać, że pozostaną tylko najlepsze lub najbardziej zaawansowane elementy umiejętności,
• nawet bezwartościowa, ponieważ charakter potrzebnej umiejętności zmienia się tak dramatycznie, że zasadniczo nie pokrywa się z obecnymi umiejętnościami wymaganymi do wykonywania tej samej pracy.

Biorąc pod uwagę szeroką niepewność zarówno w postępie technologii sztucznej inteligencji, jak i szeroko zakrojone przyjęcie tej technologii, trudno jest wyciągnąć jakiekolwiek stanowcze wnioski na temat tego, co dana osoba powinna teraz priorytetowo traktować jako naukę. Niektóre poniższe pomysły wydają mi się rozsądne.

Nauka lepszej pracy z AI

Jak mówi stare przysłowie: „jeśli nie możesz ich pokonać, dołącz do nich”. W wielu scenariuszach współpraca człowiek-plus-AI byłaby ważnym aspektem pracy. W tym sensie nauka korzystania z AI nie różni się tak bardzo od poprzednich innowacji technologicznych, takich jak nauka korzystania z komputerów osobistych lub Internetu.

Ostatecznie praca będzie tak przepełniona interakcjami AI, że główną przepaścią będzie rozdźwięk między tymi, którzy czują się komfortowo z korzystaniem z AI, a tymi, którzy tego nie robią. Dla własnego dobra, próbowałam zbadać wykorzystanie sztucznej inteligencji, aby zwiększyć moją własną pracę. Z mojego doświadczenia wynika, że AI jest dość kiepska jak ghostwriter. Jednak pomogła mi w researchu i podsumowywaniu moich list lektur. Trudno mi sobie wyobrazić powrót do strategii badawczych sprzed AI, których użyłam podczas przygotowywania moich książek.

Nauka pracy z dala od AI

Inną możliwością jest wycofanie się z nacierającej fali. Jeśli możesz skupić się na umiejętnościach i mocnych stronach, które są dalej od granicy możliwości sztucznej inteligencji, jesteś mniej zagrożona przez zmiany w technologii. 

Może to wiązać się z przesunięciem kierunku kariery. Spodziewam się, że ogrodnicy i pielęgniarki będą jednymi z ostatnich zadań, które zostaną znacznie zautomatyzowane. Zawody te mają duże nierutynowe komponenty fizyczne, w których obecna sztuczna inteligencja jest kiepska.

Próbuję również podjąć proaktywne kroki, aby zabezpieczyć moją karierę, przesuwając moją pracę w sposób, w jaki AI ma problemy z replikacją. Część motywacji do powrotu do projektów publicznych, podobnie jak mój niedawny projekt fundamentów dobrego życia, opierała się na przekonaniu, że w przyszłości z tanią sztuczną inteligencją moja kariera pisarska będzie lepiej chroniona, jeśli skupię się bardziej na dzieleniu się osobistymi doświadczeniami, a nie tylko na kompletowaniu samych informacji.

Uczenie się bardziej ogólnych umiejętności

Od dawna jestem sceptyczna wobec idei umiejętności ogólnych wolnych od treści. Wydaje się, że wiele z tego, co wiemy, jest ugruntowane w konkretach. Ale nawet jeśli idea, że powinniśmy porzucić wiedzę o dziedzinie i po prostu uczyć ogólników, takich jak „rozwiązywanie problemów” lub „krytyczne myślenie”, jest marzeniem, umiejętności i wiedza różnią się w zależności od stopnia ogólności. Tabliczka mnożenia jest bardziej ogólnie stosowana niż naprawa zmywarki. Bycie dobrą w przemówieniach publicznych jest bardziej ogólne niż znajomość tajników najnowszej wersji Power Point.

W środowisku intensywnych zmian lepiej być odpornym mniszkiem lekarskim, a nie orchideą cieplarnianą. Podobnie spodziewam się, że dzięki zmianom wywołanym przez AI, ludzie, którzy utrzymywali różnorodne zainteresowania i umiejętności, będą najlepiej przygotowani do skorzystania ze zmiany. Podczas gdy ekstremalni specjaliści staną w obliczu większego ryzyka wypadnięcia z obiegu. Przynajmniej tak myślę o tych kwestiach teraz, ale ciekawi mnie twoje stanowisko. Czy określiłabyś swoje uczucia dotyczące sztucznej inteligencji jako bardziej podekscytowane lub nerwowe? Czy w wyniku AI wprowadziłaś jakieś zmiany w swoich inwestycjach zawodowych? Podziel się swoimi przemyśleniami w komentarzu poniżej albo napisz do mnie maila na adres pytania@cataleja.pl.

Udanego życia,

Cataleja

Artykuł Czego warto się jeszcze nauczyć w świecie AI? pochodzi z serwisu Cataleja.

To pytanie leży u podstaw problemu transferu wiedzy – jak stosujemy zdobytą wiedzę do nowych problemów i sytuacji. To, dlaczego nie potrafimy wykorzystać matematyki, której się nauczyliśmy, może wydawać się trywialne, ale ujawnia fundamentalne zasady uczenia się. Zanim przejdę do wyjaśnień, przyjrzyjmy się dowodom potwierdzającym moje twierdzenie, że większość ludzi nie używa matematyki, której nauczyli się w szkole.

Dowody na brak umiejętności korzystania z matematyki

Pobieżna obserwacja pokazuje, że większość ludzi nie używa matematyki wykraczającej poza prostą arytmetykę w życiu codziennym. Niewielu korzysta z ułamków, trygonometrii czy algorytmów dzielenia liczb wielocyfrowych, z których korzystają w szkole. Bardziej zaawansowane narzędzia, takie jak algebra czy rachunek różniczkowy i całkowy, są jeszcze rzadziej wykorzystywane do rozwiązywania codziennych problemów.

Badania nad wykorzystaniem matematyki przez ogół populacji potwierdzają to. Badanie przeprowadzone w 2003 roku na 18 000 losowo wybranych Amerykanach zawierało zestaw pytań, które wplatały problemy matematyczne w sytuacje, z którymi mogli się spotkać. Autorzy badania stworzyli następującą skalę, aby ocenić zdolności ilościowe Amerykanów:

• poniżej opcji podstawowej – dodaj dwie liczby, aby dokonać wpłaty w bankomacie.
• podstawowe – oblicz koszt kanapki i sałatki korzystając z cen z menu.
• poziom średnio zaawansowany – oblicz całkowity koszt zamówienia materiałów biurowych, korzystając ze strony katalogu materiałów biurowych i formularza zamówienia.
• zaawansowany – oblicz część kosztów ubezpieczenia zdrowotnego przypadającą na pracownika w ciągu roku, korzystając z tabeli pokazującej, jak miesięczne koszty pracownika zmieniają się w zależności od dochodów i wielkości rodziny.

Tylko 13% Amerykanów uzyskało wynik średnio zaawansowany, podczas gdy ponad połowa uzyskała wynik podstawowy lub poniżej podstawowego. Badania antropologiczne potwierdzają obserwację, że większość ludzi nie potrafi posługiwać się matematyką wyższą. Jean Lave przeprowadziła badania terenowe, obserwując matematykę, której ludzie używają w życiu codziennym. Odkryła, że ludzie często radzili sobie całkiem dobrze w sytuacjach rzeczywistych, ale ich wyniki spadały, gdy te same problemy były wyrażane w formie testu.

Dlaczego ludzie nie potrafią używać matematyki?

Nie twierdzę, że nikt nie uczy się matematyki ani że jest ona bezużyteczna. Oczywiście, niektórzy ludzie uczą się matematyki bardzo dobrze i stosują ją w codziennych sytuacjach rozwiązywania problemów. Osoby pracujące w zawodach, w których matematyka jest niezbędna, chętniej stosują ją zarówno w pracy, jak i poza nią. Pytanie brzmi, dlaczego większość ludzi tego nie robi, mimo że poświęca wiele lat na jej praktykowanie? Widzę trzy wyjaśnienia braku stosowania matematyki w życiu codziennym:

1. Większość ludzi nie opanowała matematyki na tyle dobrze, aby móc się nią swobodnie posługiwać.
2. Uczymy się matematyki szkolnej, ale nie potrafimy przełożyć prawdziwych problemów na format, w którym moglibyśmy zastosować naszą wiedzę matematyczną.
3. Większość wyższej matematyki nie przydaje się w rozwiązywaniu codziennych problemów.

Większość ludzi nie zna matematyki na tyle dobrze, aby móc jej używać

Pierwszy argument wskazywałby na brak edukacji. Ludzie nie używają matematyki, ponieważ nigdy nie nauczono ich jej wystarczająco dokładnie, aby umieli ją prawidłowo stosować. Wiele przemawia za tym argumentem. Jedną z głównych barier w wykorzystywaniu umiejętności w życiu codziennym jest automatyzm. Zwykle znajdujemy rozwiązanie problemu wymagające najmniejszego wysiłku.

Jeśli zmaganie się z zadaniem matematycznym sprawia ci trudność, znajdziesz inny sposób jego rozwiązania, który nie opiera się na matematyce. Brak automatyzmu może tłumaczyć trudności, jakie respondenci mieli z pytaniami ilościowymi w ankiecie. Ich matematyka nie była łatwo dostępna, co prowadziło do popełniania błędów w zadaniach wymagających rozumowania.

Większość ludzi nie wie, jak przełożyć sytuacje z życia codziennego na zadania matematyczne

Drugi argument jest nieco inny. Dowodzi on, że ludzie mogą rozwijać kompetencje na lekcjach matematyki, ale mają trudności z przełożeniem rzeczywistych problemów na format, w którym mogliby wykorzystać swoją wiedzę matematyczną. Jest to najbardziej widoczne w przypadku algebry stosowanej. Uczniowie mają trudności z algebrą, a szczególnie trudno im radzić sobie z zadaniami tekstowymi. Jednak odpowiadające im zadania z życia codziennego są zazwyczaj znacznie trudniejsze niż zadania tekstowe.

Kiedy zadanie tekstowe pojawia się na zajęciach z algebry wiesz, że algebra będzie częścią rozwiązania. Co więcej, nauczyciele rzadko zadają zadania niewykonalne, więc wiesz, że Twoja wcześniejsza wiedza powinna wystarczyć do ich rozwiązania. Ostatecznie zadania tekstowe przybierają formę stereotypów (pociągi odjeżdżające z różnych miast), które możesz wykorzystać jako wskazówkę do identyfikacji rodzaju problemu. Wyodrębnienie algebraicznej reprezentacji rzeczywistych sytuacji problemowych jest zazwyczaj znacznie trudniejsze.

Pamiętam przykład z mojego miejsca pracy. W mojej firmie do podanej ceny zakupu doliczany jest podatek od sprzedaży. Jeśli więc sprzedawaliśmy produkt za 10 złotych z 23% podatkiem od sprzedaży, pobieraliśmy od klienta 12,30 zł i odkładaliśmy 2,3 zł na rzecz administracji skarbowej. Jednak nasz ówczesny program miał awarię i nie potrafił naliczyć podatku od sprzedaży, więc musieliśmy obliczyć, ile pieniędzy później przekazać administracji skarbowej.

Bez większego namysłu osoba, z którą współpracowałam, powiedziała, że musimy odprowadzić 23% naszej sprzedaży. Tyle że to nieprawda. Gdyby zastosowała algebrę, problem wyglądałby następująco: kwota pobrana = rzeczywista sprzedaż + rzeczywista sprzedaż * 23%. Należny podatek to kwota pobrana podzielona przez 1,23 i pomnożona przez 23%. Przy 123 złotych dałoby to 23 zł (123 zł x 23% dałoby 28,29 zł).

Zapisane jako równanie algebraiczne, osoba od razu dostrzegła poprawną odpowiedź. Sztuką było rozpoznanie, że konieczne jest zastosowanie algebry. Z tej perspektywy ludziom nie sprawia trudności samo wykonywanie obliczeń matematycznych, ale rozpoznanie, gdzie i jak zastosować matematykę do rozwiązywania rzeczywistych problemów.

Matematyka nie jest zbyt przydatna w rozwiązywaniu codziennych problemów

Trzecim wyjaśnieniem jest to, że matematyka jest przeceniana jako strategia rozwiązywania problemów wykraczających poza rygorystyczne, ilościowe dyscypliny. Gdy pytałam ludzi o tę kwestię, pojawiał się interesujący podział w poglądach. Osoby, które są dobre z matematyki, wskazują, że jest ona oczywista i przydatna, a także jest jedynym sposobem na uzyskanie poprawnych odpowiedzi w zadaniach ilościowych. Osoby, które są słabe z matematyki, mają tendencję do bagatelizowania jej znaczenia w życiu codziennym.

Zwolennicy matematyki argumentowaliby, że brak dostrzegania przez ludzi znaczenia matematyki w życiu codziennym wynika z nieumiejętności jej wykorzystania. Wiedza determinuje dostępne strategie rozwiązań. Jeśli brakuje wiedzy (jak w wyjaśnieniu nr 2) lub jest ona niewystarczająco łatwa do zastosowania (jak w wyjaśnieniu nr 1), wówczas postrzegasz jej używanie jako kosztowne i niepotrzebne.

Krytycy matematyki argumentowaliby, że eksperci od matematyki mają tendencję do utopionych kosztów. Włożyli oni wiele wysiłku w naukę matematyki. Dlatego też naturalnie postrzegają ją jako „poprawny” sposób rozwiązywania większości problemów, nawet jeśli wiele z nich można rozwiązać innymi metodami. Każdy ceni wiedzę, którą opanował, i ma tendencję do odrzucania wiedzy, której nie opanował, jako nieistotnej. Prawdopodobnie obie strony mają uprzedzenia. Skłaniam się ku pierwszej grupie, ale może to wynikać z mojego uprzedzenia, wynikającego z faktu, że nauczyłam się i stosuję w życiu dużo matematyki.

Jak możemy uczynić matematykę bardziej użyteczną?

Pomijając na chwilę wyjaśnienie nr 3, załóżmy, że zwolennicy matematyki rzeczywiście mają rację co do jej ogólnej użyteczności. Co moglibyśmy zrobić, aby ułatwić stosowanie matematyki? Wydaje się, że istnieje kilka opcji:

• Więcej ćwiczeń i praktyki z matematyką. Więcej czasu poświęconego na ćwiczenie matematyki sprawia, że jest ona bardziej podatna na łatwe obliczenia. Brak wystarczającego opanowania przedmiotów akademickich skutkuje dużą ilością wiedzy, która jest nieprzydatna w praktyce.
• Więcej praktyki w interpretowaniu sytuacji problemowych. Wielu uczniów uczy się matematyki wyłącznie poprzez manipulację symbolami. Mniej zajęć koncentruje się na identyfikowaniu sytuacji, w których matematyka może być przydatna. Musimy zapewnić uczniom więcej ćwiczeń w dostrzeganiu i przekształcaniu codziennych sytuacji w zadania matematyczne, które potrafią rozwiązać.
• Stawiaj wyzwania z życia wzięte, które wymagają matematyki. Ostatecznie umiejętności i wiedza są podtrzymywane przez praktykę. Jeśli nie masz żadnych rzeczywistych problemów, które wymagają danej umiejętności, zaczynasz o niej zapominać. Powodem, dla którego osoby pracujące w inżynierii utrzymują doskonałe umiejętności matematyczne, jest to, że potrzebują ich każdego dnia.

Matematyka może zastąpić niemal każdy przedmiot akademicki. W każdym przypadku, aby posiadać przydatne umiejętności, potrzebne jest połączenie umiejętności automatycznych, identyfikacji i interpretacji problemów oraz praktycznego zastosowania. Cokolwiek mniej, a zdobyta wiedza nie opuszcza sali wykładowej. Jak wygląda Twoja przygoda z matematyką? Podziel się swoimi przemyśleniami w komentarzu poniżej albo napisz do mnie maila na adres pytania@cataleja.pl.

Udanego życia,

Cataleja

Artykuł Dlaczego nie wykorzystujemy matematyki, której uczymy się w szkole? pochodzi z serwisu Cataleja.

Poniżej znajdziesz siedem praktyk, które pomogą Ci maksymalnie wykorzystać ograniczony czas na naukę nowych rzeczy. Jeśli zautomatyzujesz te czynności, znacznie zwiększysz liczbę nowych i interesujących rzeczy, które możesz zrobić – bez konieczności heroicznego wysiłku.

1. Zawsze miej przy sobie co najmniej trzy książki

Główną przeszkodą w czytaniu większej liczby książek jest brak interesującej lektury pod ręką. Jeśli nie masz żadnej książki, którą chciałabyś przeczytać z niecierpliwością, możesz spędzić miesiące bez przeczytania ani jednej strony. Prosta strategia polega na tym, żeby zawsze mieć przy sobie dobrą książkę. Proponuję trzy: ebooka w telefonie (lub Kindle’u), audiobooka i książkę papierową.

Audiobooki świetnie sprawdzają się w podróży, podczas ćwiczeń czy w kolejce. Książki cyfrowe można pobrać na telefon, aby mieć coś do czytania w każdej chwili. Książki w twardej oprawie dają radość czytania na papierze, gdy tylko znajdziesz chwilę na relaks. Przede wszystkim zadbaj o to, by książki były interesujące. Jeśli masz więcej niż piętnaście minut i myśl o wypełnieniu ich lekturą wydaje Ci się nieprzyjemna, to czytasz nieodpowiednie książki. Wybierz takie, które sprawiają Ci przyjemność i wyrób w sobie nawyk czytania.

2. Pozostaw kurs otwarty na karcie przeglądarki

Oprócz posiadania trzech książek, znajdź interesujące Cię kursy na YouTube i oglądaj je w przerwach między pracą przy komputerze. Pozostawienie kursu otwartego w karcie w przeglądarce lub dodanie widocznej zakładki daje dostęp do czegoś ciekawego do obejrzenia w wolnej chwili przed komputerem.

Podobnie jak w przypadku rekomendacji książkowych, sugeruję zacząć od kursów bardziej rozrywkowych, a następnie przejść do bardziej angażujących, gdy już wyrobisz sobie nawyk. Na przykład kursy ekspresowe na YouTube są szybsze i bardziej wizualne niż wiele nagranych wykładów, dzięki czemu łatwiej przykuwają uwagę.

3. Przygotuj swoje projekty do rozpoczęcia

Książki i kursy to nie jedyny sposób na naukę. Hobby i umiejętności wymagają praktycznego doświadczenia. Niestety, czas spędzony na praktykowaniu jest często najtrudniejszy do znalezienia w zabieganym życiu. Jednym ze sposobów na maksymalne wykorzystanie czasu jest upewnienie się, że wszystkie projekty są gotowe do rozpoczęcia. Jeśli możesz sobie na to pozwolić, stwórz dedykowane miejsce pracy, gdzie wystarczy usiąść i zabrać się do pracy. Jeśli nie możesz wydzielić fizycznego miejsca, zorganizuj materiały, aby zminimalizować czas potrzebny na przygotowanie i sprzątanie.

Przygotowanie projektu do rozpoczęcia to tylko jeden z aspektów. Drugim jest wyprowadzenie projektu poza etap początkowy, co często bywa frustrujące. Program komputerowy, projekt malarski czy robienie na drutach łatwiej jest kontynuować, gdy fundamenty są już gotowe. Kluczowe jest doprowadzenie projektów do poziomu, na którym można je łatwo i szybko realizować.

4. Podejmuj się projektów wykraczających poza Twoje obecne możliwości

Znalezienie całkowicie wolnego czasu jest trudne. Jeśli jesteś zajęta w pracy i masz dzieci lub inne obowiązki, możesz mieć tylko kilka chwil wolnego czasu w ciągu dnia. Sama praca może być potężnym źródłem nauki, ale czasami trzeba się do niej zmobilizować. Ogólnie rzecz biorąc, klienci i pracodawcy oczekują konsekwencji, a nie rozwoju. Chcą, abyś pracowała nad zadaniami, które już opanowałaś. Chociaż wielu deklaruje chęć ciągłego doskonalenia, względy finansowe często skłaniają się bardziej ku stagnacji niż rozwojowi.

Jedną ze strategii, aby wzbogacić swoje życie o nową wiedzę, jest regularne podejmowanie co najmniej jednego bardziej ambitnego zadania lub projektu. Powinno to być coś wykraczającego poza zakres Twoich obecnych umiejętności w obszarze, który Cię interesuje. Może to być nowa umiejętność techniczna, stanowisko kierownicze lub eksploracja innego rodzaju klienta lub branży. Możliwości takiej pracy są niezwykle zróżnicowane, ale pojawiają się tylko dla tych, którzy ich szukają. Jeśli będziesz dążyć do nauki, znajdziesz ją.

5. Nawiązuj przyjaźnie z osobami o wspólnych zainteresowaniach

Intelektualne grupy dyskusyjne od dawna stanowią fundament postępu naukowego i społecznego. Klub Junto Benjamina Franklina umożliwił mu dyskusję na ważne tematy i organizowanie się dla swojej społeczności. Luźna współpraca myślicieli, którzy utworzyli organizację Niewidzialne Kolegium, doprowadziła do rewolucji naukowej. Grupy dyskusyjne mogą przybierać różne formy. Możesz, jak Franklin, zorganizować grupę wśród znajomych zainteresowanych konkretnym tematem. Możesz też dołączyć do istniejących grup w serwisach społecznościowych, aby omawiać interesujące Cię tematy.

W wielu przypadkach nasze trudności ze znalezieniem czasu na naukę nie wynikają z dosłownego braku czasu, ale z braku sensownego kontekstu dla tego, czego się uczymy. Jesteśmy istotami społecznymi. Kiedy nasze działania wydają się odizolowane lub bezużyteczne, szybko poświęcamy je na rzecz zajęć, które z większym prawdopodobieństwem pomogą nam zdobyć przyjaciół lub rozwiązać praktyczne problemy. Jeśli zależy Ci na nauce, włącz ją do swojego kręgu towarzyskiego.

6. wypełnij fragmenty czasu fiszkami

Wiele umiejętności ma złą sławę. Myśl o mówieniu w obcym języku wydaje nam się romantyczna, ale sam fakt rozpoczęcia rozmowy w obcym języku przeraża. Chcemy nauczyć się nowego języka programowania, ale siadanie i pisanie kodu to prawdziwa harówka. Metoda znana jako wstępne szkolenie może zmniejszyć poziom trudności tych zajęć. W tej strategii najpierw opanujesz podstawy, aby zastosowanie nowej umiejętności stało się znacznie płynniejsze.

Fiszki to jeden ze sposobów na tego typu wstępne szkolenie. Samo zapamiętywanie słownictwa nie wystarczy, aby nauczyć się mówić w obcym języku. Może jednak dać Ci punkt zaczepienia, dzięki któremu nauka (i czerpanie przyjemności) rozmów stanie się o wiele łatwiejsza. Podobnie, zapamiętywanie składni i poleceń w nowym języku programowania nie uczyni Cię biegłą programistką, ale znacznie ułatwi Ci ukończenie kolejnego projektu. Fiszki mają tę zaletę, że można je przygotować na telefon i ćwiczyć w krótkich chwilach przestoju. Trudno nauczyć się czegoś bardziej skomplikowanego w tak krótkim czasie, ale idealnie nadają się do krótkich ćwiczeń.

7. Trzymaj przy łóżku ambitną książkę

Czytanie przed snem to kolejny świetny sposób na wydłużenie czasu nauki. To również czas na czytanie trudniejszych książek. Ponieważ zazwyczaj wymagają one wysiłku umysłowego, to właśnie one szybciej usypiają. Wybierz książkę, którą zawsze chciałaś przeczytać, ale być może cię onieśmielała, i trzymaj ją przy łóżku. Możesz sięgnąć po klasykę beletrystyki, taką jak „Raj utracony”, ambitną książkę non-fiction lub książkę o osobistym znaczeniu.

Ostatnie chwile dnia to również idealny moment na wyrobienie sobie stałego rytuału czytania. Taka regularność ułatwia wyrobienie nawyku w porównaniu z bardziej chaotycznym tłem, które pojawia się w ciągu dnia. Zakończenie dnia książką może być medytacyjną aktywnością, która wycisza umysł przed snem. Jakie strategie stosujesz, aby zmaksymalizować czas nauki w zabieganym życiu? Podziel się swoimi przemyśleniami w komentarzu poniżej albo napisz do mnie maila na adres pytania@cataleja.pl.

Udanego życia,

Cataleja

Artykuł Jak mieć więcej czasu na naukę? pochodzi z serwisu Cataleja.